Ticaret Bakanlığı, dış ticarette ve iç piyasada ürün güvenliği denetimlerine ilişkin dikkat çekici veriler açıkladı. Bakanlığın 2011 yılında hayata geçirdiği Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) kapsamında bugüne kadar 49 milyar sanayi ürünü denetlendi, uygunsuz veya güvenli bulunmayan 424 milyon ürünün ülkeye girişi engellendi. Açıklamada ayrıca, piyasaya güvensiz ürün arz eden firmalara toplam 5 milyar TL idari para cezası uygulandığı bildirildi.
AB ile Uyumlu Güvenlik Sistemi
Bakanlıktan yapılan açıklamada, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği çerçevesinde aynı ürün güvenliği sistemini uyguladığı vurgulandı. Oyuncaktan yapı malzemelerine, anne-bebek ürünlerinden tekstile kadar yüzlerce ürün grubu, risk esaslı denetime tabi tutuluyor. Amaç; insan, hayvan ve çevre sağlığını korumanın yanı sıra, haksız rekabetin önüne geçmek ve yerli üreticiyi ithal kaynaklı güvensiz ürünlere karşı korumak.
İç Piyasada da Caydırıcı Adımlar
Bakanlık yalnızca ithalatta değil, iç piyasada da denetimleri sıkılaştırdı. 2009’dan bu yana yürütülen denetimlerde, 708 milyon ürün uygunsuz bulunarak ya düzelttirildi, piyasaya arzı yasaklandı ya da toplatıldı. Bu süreçte hem tüketicilerin güvenliği hem de piyasa düzeni için güçlü yaptırımlar uygulandı. Açıklamada, bu denetimlerin sadece ürünlerin piyasadan çekilmesiyle sınırlı kalmadığı, aynı zamanda önleyici ve caydırıcı bir etki yarattığı belirtildi.
E-Ticarete Yönelik Yeni Düzenlemeler
Son yıllarda hızla büyüyen e-ticaret de denetim kapsamına alındı. Nisan ayında yürürlüğe giren yönetmelikle birlikte, çevrim içi alışveriş siteleri ve aracı hizmet sağlayıcıların, satışa sundukları ürünlerde güvenlik işaretlerine, üretici ve ithalatçı bilgilerine yer vermeleri zorunlu hale geldi.Ayrıca platformlara “ürün güvenliği temas noktası” oluşturma yükümlülüğü getirildi. Böylece vatandaşların şikâyetlerini hızlıca iletmesi, uygunsuz ürünlerin ise en geç 24 saat içinde yayından kaldırılması sağlanacak. Ticaret Bakanlığı, bundan sonraki süreçte denetim kapasitesini artırmak için yapay zekâ destekli yeni bir sistem geliştirdiklerini duyurdu. Bu sistem sayesinde kaynakların daha verimli kullanılacağı, daha hızlı, hedefe odaklı ve önleyici denetimlerin yapılacağı vurgulandı.
“Güvensiz ürüne karşı sıfır tolerans”
Bakanlık açıklamasında, “Ürün güvenliğinin sağlanması ve özellikle e-ticaret alanında güvenli bir piyasa yapısının oluşturulması için gereken her adım kararlılıkla atılmaktadır” ifadesiyle, vatandaşların korunması ve yerli üreticinin haksız rekabete karşı desteklenmesi yönündeki kararlılığın altı çizildi.
