Ortadoğu’da artan jeopolitik gerilimler, küresel ekonomi üzerinde ciddi bir baskı unsuru oluşturmaya başladı. Özellikle İran merkezli çatışmaların uzaması ihtimali, enerji piyasaları üzerinden dünya ekonomisine yayılabilecek yeni bir şok dalgası olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı Kritik Eşik
Küresel petrol ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir kesinti, senaryonun en kritik kırılma noktası olarak öne çıkıyor. Bu hattın kapanması durumunda günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol arzının kesintiye uğrayabileceği hesaplanıyor.
Petrol Fiyatlarında Sert Sıçrama Riski
Enerji arzındaki olası daralma, petrol fiyatlarında hızlı ve sert yükselişleri beraberinde getirebilir. Bu senaryoda Brent petrol fiyatlarının 190 dolar seviyesine kadar çıkabileceği öngörülüyor. Rafine ürünlerde ise artışın çok daha yüksek oranlara ulaşması bekleniyor. Enerji maliyetlerindeki bu yükseliş, üretimden taşımacılığa kadar tüm sektörlerde maliyet baskısını artırarak zincirleme bir etki yaratıyor.
Küresel Enflasyon Yeniden Yükselişte
Enerji fiyatlarındaki artış, küresel enflasyon üzerinde doğrudan yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Mevcut projeksiyonlara göre küresel enflasyonun yeniden %7,7 seviyesine yükselmesi mümkün görünüyor. Küresel ekonomide büyüme tarafında da ciddi bir yavaşlama bekleniyor. 2026 yılı için büyümenin %1,4 seviyesine gerilemesi, başta ABD ve Avrupa olmak üzere birçok ekonominin resesyona girmesi ihtimalini güçlendiriyor.
Stagflasyon Tehlikesi Gündemde
En kritik risk başlıklarından biri ise stagflasyon ihtimali. Yani yüksek enflasyon ile düşük büyümenin aynı anda yaşandığı bir ekonomik döngü. Enerji fiyatlarının kalıcı olarak yüksek seyretmesi, bu riskin daha da güçlenmesine neden olabilir.
Merkez Bankaları Zor Karar Eşiğinde
Küresel ölçekte merkez bankaları için de zorlu bir süreç öngörülüyor. Avrupa ve İngiltere’de faiz artırımı beklentileri güçlenirken, ABD’de ekonomik yavaşlama nedeniyle faiz indirimi ihtimali öne çıkıyor. Bu ayrışma, finansal piyasalarda dalgalanmayı artırabilir.
Diplomasi Trafiği Yoğunlaştı
Öte yandan çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler hız kazanmış durumda. Taraflar arasında ateşkes ve enerji akışının yeniden sağlanmasına yönelik görüşmeler sürerken, Hürmüz Boğazı’nın açılması kritik başlık olarak öne çıkıyor. Ancak taraflar arasındaki görüş ayrılıkları, kısa vadede kalıcı bir çözüm ihtimalini zayıflatıyor.
Küresel ekonomi, enerji fiyatları üzerinden şekillenebilecek yeni bir kırılma riskiyle karşı karşıya. Petrol fiyatlarında yaşanabilecek sert yükselişin, enflasyon ve büyüme dinamiklerini aynı anda bozma potansiyeli, önümüzdeki dönemde piyasaların ana gündem maddesi olmaya aday görünüyor.
