Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), 2026 yılı asgari ücret araştırması ve taleplerini İstanbul Barosu’nda düzenlediği basın toplantısıyla kamuoyuna duyurdu. DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, milyonlarca çalışanın temel yaşam maliyetleri karşısında giderek zorlandığını belirterek, asgari ücretin “insanca bir yaşam standardı sağlayacak” düzeyde belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Çerkezoğlu, mevcut asgari ücret belirleme mekanizmasını “keyfi, tek taraflı ve işçilerin gerçek geçim maliyetleriyle uyumsuz” olarak nitelendirirken, 2026 için sundukları önerilerin hem yapısal bir düzen değişikliğini hem de ücret tespitinde yeni kuralların devreye alınmasını hedeflediğini söyledi.
DİSK’ten 9 Maddelik 2026 Asgari Ücret Çerçevesi
DİSK’in raporunda, asgari ücretin belirlenme sürecine yönelik 9 temel öneri öne çıktı:
1. Önce Komisyon Değil, Bağlayıcı Kurallar Belirlenmeli
- DİSK’e göre asgari ücret tespit komisyonunun yapısı tartışılmadan önce, asgari ücretin hangi kurallara göre belirleneceği yasal çerçeveye bağlanmalı.
- Türkiye’de asgari ücret, küçük bir kesimin değil “işçilerin ortalama ücreti” haline geldi.
- Asgari ücret tespitinde hükümet ve işverenin belirleyici olduğu mevcut yapı terk edilmeli.
- Asgari ücret işçinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçim maliyetleri esas alınarak hesaplanmalı.
- Asgari ücret, sadece enflasyona göre değil ekonomik büyüme, genel ücret düzeyi ve kişi başı milli gelir dikkate alınarak hesaplanmalı.
Somut öneri:
- Asgari ücret, Kişi Başına GSYH’nin belirli bir oranına —örneğin %60’ına— endekslenmeli.
- Örnek: 2025’te aylık KBGSYH 60 bin TL ise, net asgari ücret bunun en az %60’ı (36 bin TL) olmalı.
- 2. Çözüm: Asgari Ücret Artışı Değil, Toplu Sözleşme Kapsamının Genişletilmesi
- DİSK’e göre Türkiye'nin temel sorunu “asgari ücretliler ülkesi” haline gelmesi.
- Sendikal barajlar kaldırılmalı.
- 6356 sayılı kanundaki teşmil mekanizması işletilerek toplu sözleşmelerin kapsamı genişletilmeli.
- Kamu işçisinin toplu sözleşme ücretleri referans alınmalı.
3. Ücret Artışı Hedef Enflasyona Göre Değil, Gerçek Geçim Maliyetlerine Göre Belirlenmeli
- DİSK, hükümetin “hedef enflasyon dayatmasını” kabul etmediklerini açıkladı.
- Asgari ücret gerçek gıda enflasyonu, büyüme ve hanehalkı geçim maliyetleri dikkate alınarak belirlenmeli.
4. Yüksek Enflasyonda Asgari Ücret Yılda En Az İki Kez Güncellenmeli
Enflasyon tek haneye düşene kadar:
- Asgari ücret yılda en az iki,
- Gerekirse dört kez belirlenmeli.
5. Asgari Ücret Açlık ve Yoksulluk Sınırıyla Bağlantılı Olmalı
Asgari ücretin kriterleri:
- Açlık sınırının üzerinde olmalı.
- Bir hanede iki kişinin çalıştığı hesap edildiğinde yoksulluk sınırının en az yarısını karşılamalı.
6. Gelir ve Vergi Adaleti Sağlanmalı
DİSK’in vergi talepleri dikkat çekti:
- Gelir vergisi dilimleri asgari ücret artışı kadar artırılmalı.
- İlk vergi dilimi oranı %10’a düşürülmeli.
- Asgari ücret istisnası, çalışan lehine “matrahtan indirim” şeklinde uygulanmalı.
- Ücretlerden kesilen damga vergisi kaldırılmalı.
7. İşçiye SGK Prim Desteği Verilmeli
- 15 yıldır işverene sağlanan prim desteğinin benzeri çalışanlara da uygulanmalı.
- İşçilerin SGK primlerinin bir bölümü Hazine tarafından karşılanmalı.
- Böylece net ücretler doğrudan artmalı.
8. En Düşük Emekli Aylığı Asgari Ücret Düzeyine Yükseltilmeli
DİSK’in en dikkat çekici taleplerinden biri:
- “En düşük emekli aylığı, alt sınır olarak asgari ücret düzeyine çıkarılmalıdır.”
9. Kamu ve Özel Sektörde Tek Asgari Ücret Uygulanmalı
- DİSK’e göre kamu işçisi ve özel sektör işçisi için farklı asgari ücret belirlenmesi kabul edilemez.
- “En düşük kamu işçisi ücreti” ve “en düşük memur maaşı”, asgari ücret için referans alınmalı.
- Çerkezoğlu: “İnsanca yaşamak lütuf değil, haktır”
Asgari ücretin milyonlarca işçiyi açlık ve yoksulluk sınırının altında bıraktığını belirten Çerkezoğlu, şu mesajı verdi: “İnsanca yaşamayı mümkün kılmayan hiçbir ücret kabul edilemez. 2026 asgari ücreti bilimsel verilerle, uluslararası standartlarla ve işçinin ailesiyle birlikte geçinebileceği bir düzeyde belirlenmelidir.”
