TÜRK-İŞ tarafından açıklanan Mayıs 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması, yaşam maliyetlerindeki yükselişin hız kesmeden devam ettiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması 35 bin lirayı aşarken, temel ihtiyaçların tamamının karşılanabilmesi için gerekli gelir 114 bin liranın üzerine çıktı. Artan gıda fiyatları ve yükselen yaşam maliyetleri, özellikle ücretli çalışanlar, emekliler ve sabit gelirli kesimler üzerindeki ekonomik baskının sürdüğünü gösterdi. Veriler, vatandaşların alım gücündeki erimenin devam ettiğine işaret ederken, temel ihtiyaçların karşılanmasının her geçen ay daha da zorlaştığını ortaya koydu.
Açlık sınırı 35 bin lirayı geçti
Araştırmaya göre dört kişilik bir ailenin yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için aylık yapması gereken minimum gıda harcaması mayıs ayında 35 bin 174 liraya yükseldi. Böylece açlık sınırı bir önceki aya göre 588 lira arttı. Yalnızca mutfak harcamalarını kapsayan bu rakam, kira, ulaşım, eğitim, sağlık, giyim ve diğer zorunlu giderleri içermiyor. Buna rağmen açlık sınırındaki yükseliş, temel gıda ürünlerine erişimin giderek daha maliyetli hale geldiğini gösteriyor.
Yoksulluk sınırı 114 bin lirayı aştı
Araştırmada dört kişilik bir ailenin insanca yaşayabilmesi ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gerekli aylık gelir de hesaplandı. Buna göre gıda harcamalarının yanı sıra barınma, ulaşım, eğitim, sağlık, enerji, giyim ve benzeri zorunlu giderlerin karşılanabilmesi için haneye aylık en az 114 bin 576 lira girmesi gerekiyor. Yoksulluk sınırındaki bu seviye, özellikle büyük şehirlerde yaşayan ailelerin karşı karşıya olduğu ekonomik yükü bir kez daha gözler önüne serdi.
Bekâr çalışanın yaşam maliyeti 45 bin liraya dayandı
Araştırmada yalnız yaşayan çalışanların karşılaştığı maliyetler de hesaplandı. Buna göre bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti mayıs ayında 45 bin 488 liraya ulaştı. Bu rakam, yalnız yaşayan bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gerekli minimum harcama düzeyini ortaya koyarken, mevcut ücret seviyeleriyle yaşam maliyeti arasındaki farkın büyümeye devam ettiğini gösterdi.
Mutfak enflasyonu yükselmeyi sürdürüyor
TÜRK-İŞ verilerine göre mayıs ayında mutfak enflasyonu aylık bazda yüzde 1,70 arttı. Son 12 aylık dönemde gıda harcamalarındaki artış yüzde 40,18 olarak hesaplanırken, yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 40,58 seviyesinde gerçekleşti. Yılın ilk beş ayında mutfak harcamalarındaki kümülatif artış oranı yüzde 16,69'a ulaştı. Bu oran, yılın ilk aylarından itibaren temel gıda ürünlerinde yaşanan fiyat artışlarının aile bütçelerine önemli yük getirdiğini ortaya koydu.
Aile bütçesine beş ayda yaklaşık 4 bin liralık ek yük
Araştırma sonuçlarına göre yılın ilk beş ayında yalnızca gıda harcamalarındaki artış nedeniyle dört kişilik bir ailenin bütçesine yaklaşık 3 bin 950 liralık ek maliyet yansıdı. Bu durum, özellikle gelir artışları enflasyonun gerisinde kalan haneler açısından geçim sıkıntısının derinleşmesine neden oluyor. Uzmanlar, gıda fiyatlarındaki yükselişin dar ve sabit gelirli kesimler üzerinde daha ağır etkiler oluşturduğunu belirtiyor.
Süt ve süt ürünlerinde dikkat çeken artış
Mayıs ayında gıda fiyatlarındaki yükselişte süt ve süt ürünleri önemli rol oynadı. Araştırmaya göre süt fiyatları bir önceki aya göre yaklaşık yüzde 6 oranında arttı. Peynir ve yoğurt fiyatlarında da yükseliş yaşandı. Temel tüketim ürünleri arasında yer alan süt ve süt ürünlerindeki fiyat artışları, özellikle çocuklu ailelerin harcamalarını doğrudan etkileyen kalemler arasında bulunuyor.
Kurban Bayramı etkisi et fiyatlarına yansıdı
Mayıs ayında kırmızı et fiyatlarında da yukarı yönlü hareket görüldü. Kurban Bayramı öncesinde artan talep nedeniyle kıyma ve kuşbaşı et fiyatlarında yükseliş yaşandı. Buna karşın tavuk eti fiyatlarında gerileme gözlendi. Kırmızı et fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle birçok tüketicinin alternatif protein kaynaklarına yöneldiği belirtiliyor.
Sebze ve meyve fiyatları sınırlı kaldı
Araştırmada olumlu görülen başlıklardan biri ise meyve ve sebze fiyatlarındaki sınırlı artış oldu. Sezon etkisiyle bazı ürünlerde fiyatların dengelenmesi, mutfak harcamalarındaki yükselişin daha da hızlanmasını engelledi. Ancak uzmanlar, gıda grubunun genelinde devam eden yüksek fiyat seviyelerinin hane bütçeleri üzerindeki baskıyı sürdürdüğünü vurguluyor.
Geçim koşulları ağırlaşıyor
TÜRK-İŞ, yaşam maliyetlerindeki yükselişin ücretli çalışanlar ve emekliler üzerindeki baskıyı artırmaya devam ettiğine dikkat çekti. Açıklamada, ücret artışlarının enflasyon karşısında yetersiz kalması nedeniyle satın alma gücünde gerileme yaşandığı vurgulandı. Artan gıda fiyatları, yükselen kira giderleri ve temel ihtiyaç maliyetleri nedeniyle birçok ailenin bütçesini denkleştirmekte zorlandığı belirtilirken, ekonomik göstergeler geçim koşullarındaki zorluğun sürdüğüne işaret ediyor.
