Orta Doğu’daki gerilim, petrol tankerlerinin navlun ücretlerini sert biçimde artırırken Japonya’da gıda fiyatlarına yönelik yeni zam beklentisini güçlendirdi. Kaynağa göre özellikle Orta Doğu’dan Doğu Asya’ya ham petrol taşıyan tankerlerde navlun ücretleri kriz öncesi seviyelerin yaklaşık altı katına çıktı.
Bu artış, enerji ithalatına bağımlı Japonya’da yalnızca petrol taşımacılığını değil, üretim ve tedarik zincirini de zorlaştırıyor. Petrol fiyatlarının yanında nakliye giderlerindeki yükselişin şirketler üzerinde ek maliyet baskısı yarattığı belirtiliyor.
Ambalaj ve petrokimya maliyetleri öne çıkıyor
Gıda fiyatlarını etkileyen bir diğer unsur da ambalaj maliyetleri oldu. Petrolden elde edilen nafta, plastik ambalajlar ve çeşitli paketleme malzemelerinin üretiminde kullanılıyor. Bu nedenle petrol ve petrokimya ürünlerindeki fiyat artışlarının, gıda sektöründe dolaylı ama belirgin bir maliyet etkisi yarattığı aktarılıyor.
Kaynağa göre gıda üreticileri yalnızca ham madde fiyatlarıyla değil, ambalajlama ve lojistik giderlerindeki artışla da mücadele ediyor. Şirketlerin yükselen maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtması halinde market alışverişlerinde yeni zamlarla karşılaşılması bekleniyor.
Yeni zamların etkisi gecikmeli görülebilir
Maliyet artışlarının tüketici fiyatlarına hemen yansımadığı, mevcut stoklar, tedarik sözleşmeleri ve fiyat belirleme süreçleri nedeniyle etkinin yaklaşık altı ay gecikebildiği belirtiliyor. Bu nedenle ağustos ayından itibaren petrokimya ürünlerinde yeniden görülen yükselişin, yeni yılın ardından gıda fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Kaynakta, yeni zamların 2027’nin başlarından itibaren duyurulabileceği ifade ediliyor. Aynı haberde, Japonya’da 2026’da fiyat artışı uygulanan veya uygulanması planlanan gıda ve içecek ürünlerinin sayısının ekim itibarıyla 20 binin üzerine çıktığı bilgisi de yer aldı.
Vergi indirimi maliyet baskısını ne kadar azaltır?
Japonya’da gıda ürünlerine yönelik planlanan tüketim vergisi indiriminin, yeni maliyet artışlarının etkisini ne ölçüde telafi edebileceği de tartışılıyor. Ancak üretim, ambalaj ve taşımacılık giderlerindeki yükselişin bu etkinin bir bölümünü sınırlayabileceği aktarılıyor.
Haberde ayrıca gıda fiyatlarının seyrinin Orta Doğu’daki gelişmelere, petrol taşımacılığının maliyetine ve üreticilerin artan giderleri satış fiyatlarına ne ölçüde yansıtacağına bağlı olacağı vurgulanıyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Ekonomim.
