Türkiye’de vergi sisteminde esnafı doğrudan ilgilendiren önemli bir değişiklik hayata geçiriliyor. Cumhurbaşkanı Kararı ile büyükşehir belediyesi sınırları içindeki nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren esnaf, artık basit usul değil, gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınacak. Düzenleme 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Hangi Meslek Grupları Kapsamda?
Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre aşağıdaki faaliyetlerde bulunan mükellefler gerçek usule tabi olacak:
- Her türlü emtia imalatı ve alım-satımı yapanlar,
- İnşaat işleri ile uğraşanlar,
- Motorlu taşıt bakım ve onarımı yapan işletmeler,
- Lokanta ve benzeri hizmet işletmeleri,
- Eğlence ve istirahat yerleri,
- Şehir içi yolcu taşımacılığı (taksi, dolmuş, minibüs, servis, halk otobüsü).
- Böylece yüksek cirolu işletmelerin, “küçük esnaf” için uygulanan basit usulden yararlanması sona erdirilecek.
Haksız Rekabet Son Bulacak
Bugüne kadar sadece 13 büyükşehirde uygulanan bu kural, yeni düzenlemeyle 30 büyükşehirin tamamına yayıldı. Böylece aynı işi yapan esnaf arasında farklı vergi usulleri uygulanmasının yarattığı adaletsizlik ortadan kalkacak. Örneğin, Ankara’da lokanta işleten bir esnaf gerçek usule tabi olurken, Antalya’da aynı işi yapan bir işletmenin basit usulden yararlanması eleştiriliyordu. Yeni karar, bu eşitsizliği ortadan kaldıracak.
Taksi Plakaları Gerekçe Oldu
Düzenlemenin gerekçelerinden biri de ticari taksilerin ekonomik büyüklüğü oldu. Bazı büyükşehirlerde taksi plakalarının değeri 6-7 milyon TL’yi bulurken, kiralama bedelleri aylık 40 bin TL’yi aşıyor. Bu ölçekte bir faaliyetin “küçük esnaf” kapsamında görülmesi eleştiriliyordu. Yeni düzenlemeyle bu işletmeler gerçek usule alınarak vergilendirme daha adil hale getirildi.
Küçük Esnaf Kapsam Dışı Değil
Nüfusu 30 binin altında olan ilçelerdeki küçük esnaf ise mevcut şartları sağlamaları halinde basit usulden yararlanmaya devam edecek. Amaç, küçük ölçekli işletmeleri korurken, büyükşehirlerdeki yoğun ticari faaliyetlerde vergi adaletini sağlamak. 1 Ocak 2026’dan itibaren büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde basit usulde vergilendirme sona erecek. Esnaf artık gerçek usulde beyanname verecek. Bu adım, hem vergi adaletini güçlendirmeyi hem de haksız rekabeti ortadan kaldırmayı hedefliyor.
