Ember tarafından yayımlanan Küresel Elektrik Görünümü Raporu, Türkiye’nin güneş enerjisindeki yükselişini ortaya koydu. Dünya genelinde 91 ülkeyi kapsayan ve küresel elektrik talebinin yüzde 92’sini temsil eden rapora göre, Türkiye güneşten elektrik üretimindeki artışla dikkat çeken ülkeler arasına girdi. Raporda, 2025 yılı itibarıyla yenilenebilir enerji kaynaklarının küresel elektrik üretimindeki payının yüzde 33,8’e ulaştığı ve son yüzyılda ilk kez kömürün önüne geçtiği belirtildi. Bu dönüşümde en büyük katkıyı ise güneş enerjisi sağladı.
Güneş Enerjisinde Rekor Büyüme
Küresel ölçekte güneşten elektrik üretimi geçen yıl yüzde 30 artarak son 8 yılın en hızlı büyümesini kaydetti. Toplam elektrik üretimi içindeki payı ise yüzde 8,7 seviyesine yükseldi. Rüzgar ve güneş enerjisi birlikte değerlendirildiğinde, küresel elektrik talebindeki artışın yüzde 99’unu karşılayarak kritik bir eşik aşıldı. Güneş enerjisi tek başına bu artışın yaklaşık dörtte üçünü karşıladı.
Türkiye İlk 10’da Üst Sıralarda
Türkiye, güneş enerjisinden elektrik üretimini en fazla artıran ülkeler arasında 7’nci sıraya yerleşti. Listede Çin ilk sırada yer alırken, ABD, Hindistan, Brezilya, Pakistan ve Almanya Türkiye’nin önünde sıralandı. Türkiye’yi ise İtalya takip etti. Fransa ve Hollanda da ilk 10’da yer aldı. Bu performans, Türkiye’nin yenilenebilir enerji yatırımlarındaki hızlanmanın somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Dünya Ortalamasının Üzerinde Performans
Türkiye, 2025 yılında toplam elektrik üretiminin yüzde 22’sini rüzgar ve güneş enerjisinden karşılayarak yüzde 17 olan küresel ortalamanın üzerine çıktı. Özellikle güneş enerjisinin payı son iki yılda iki katına çıkarak yüzde 10,5 seviyesine ulaştı. Bu tablo, Türkiye’nin enerji dönüşümünde hız kazandığını ve temiz enerji kaynaklarına yönelimin güçlendiğini ortaya koydu.
Hidroelektrikte Düşüş, Doğalgazı Artırdı
Öte yandan yenilenebilir enerji tarafındaki artışa rağmen hidroelektrik üretiminde yaşanan düşüş dikkat çekti. Türkiye, 18 teravatsaatlik gerilemeyle hidroelektrikte en fazla düşüş yaşayan ikinci ülke oldu. Bu kayıp, büyük ölçüde doğalgaz santralleriyle telafi edilirken, yıllık yaklaşık 1,8 milyar dolarlık ek doğalgaz ithalatı yapıldı. Bu durum, enerji maliyetleri üzerinde ilave baskı oluşturdu.
Türkiye İçin Stratejik Fırsat
Enerji uzmanı Ufuk Alparslan, Türkiye’nin yakaladığı ivmenin stratejik bir fırsat sunduğunu belirtti. Türkiye’nin ilerleyen dönemde ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31 kapsamında, temiz enerji dönüşümünde bölgesel liderlik potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekti. Alparslan, güneş ve rüzgar enerjisinin hızlı şekilde yaygınlaştırılması halinde hidroelektrikteki kayıpların dengelenebileceğini ve fosil yakıt ithalatının azaltılabileceğini ifade etti.
