Kur korumalı mevduat (KKM) hesaplarında uzun süredir beklenen hızlı çözülme kasım ortasında netleşti. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre 14 Kasım haftasında KKM bakiyesi 41 milyar TL azalarak 52,78 milyar TL’ye geriledi. Bu düşüş, son dokuz ayın en güçlü çıkışı olarak kayda geçti. Piyasada, döviz koruması yerine doğrudan TL mevduatına geçişin belirginleştiği yorumları öne çıkıyor. Düşüş, yalnızca mevduat tercihini değil, finansal eğilimi de değiştirdi. TL mevduat hesaplarının artmasıyla birlikte KKM’nin bankacılık sistemindeki payı hızla küçülüyor. Uzmanlara göre bu eğilim, kurda aşırı oynaklık beklentisinin zayıfladığı ve piyasada TL’ye güven algısının güçlendiği anlamına geliyor. KKM'nin küçülmesi, bankaların daha düşük maliyetli mevduat toplamasına da imkân veriyor. Böylece hem fonlama yapısı TL lehine genişliyor hem de finansal istikrar açısından risk azaltıcı bir görünüm ortaya çıkıyor.
Kredi Kartlarıyla Tüketim Devam Ediyor
BDDK verileri, KKM’deki sert çözülmeye rağmen kredi kanallarının hız kesmediğini gösteriyor. Toplam krediler 21,845 trilyon TL’ye yükselirken, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçlanmalarında da belirgin artış var.
- Tüketici kredileri bir haftada 48 milyar TL büyüdü.
- Bireysel kredi kartı borçları 2,617 trilyon TL’ye ulaşarak yeni zirveyi gördü.
- Ticari krediler de haftalık bazda artış gösterdi.
Bu tablo, hanehalkının tasarruf eğilimi sınırlı kalırken tüketimin borçlanma üzerinden sürdüğünü gösteriyor.
Mevduat Artıyor, TL Ağırlığı Yükseliyor
Sektörde toplam mevduat hacmi 25,780 trilyon TL’ye ulaşarak büyüme kaydetti. Ancak bu büyüme, KKM kaynaklı değil. Klasik TL hesaplarının yanı sıra vadeli mevduatın payı artıyor. Böylece tasarrufların dolarizasyon etkisini azaltan bir trend ortaya çıkıyor. KKM’deki gerileme ile paralel olarak bankaların döviz pozisyonları da iyileşiyor. Bilanço içi döviz açığı bir miktar daralırken, net yabancı para pozisyonu da geriledi. Bu durum, kur riskinin bankacılık bilançolarındaki ağırlığının azaldığını gösteriyor.
Bankacılık Sektöründe Yeni Dönem
Uzmanlara göre, KKM’deki hızlı çözülme Türkiye’de para politikasının yön değişiminin somut yansıması. Yüksek faiz, TL mevduatın daha cazip hâle gelmesini sağlarken bankaların KKM’ye olan ihtiyacı azalıyor. Bu koşulların devam etmesi hâlinde:
- Bankacılıkta daha düşük riskli mevduat kompozisyonu,
- TL bazlı daha sürdürülebilir fonlama yapısı,
- Kredi tarafında daha kontrollü büyüme bekleniyor.
KKM, döviz riskini kontrol altına almak amacıyla devreye alınmıştı. Bugün ise piyasa koşulları tersine dönüyor; dövizi korumaya yönelik hesaplar küçülürken TL lehine güçlü bir normalleşme gerçekleşiyor. 9 ayın en keskin çözülmesi, yalnızca bir haftalık düşüş değildir; Türk lirasının yeniden değer kazanma sürecinin bankacılık sisteminde görünür hale gelmesidir.
