Yurt dışından bireysel online alışverişte uygulanan 30 euro muafiyet sınırının 6 Şubat itibarıyla kaldırılacağının açıklanması, Türkiye e-ticaret pazarında dengeleri değiştirdi. Kararın ardından Çin merkezli e-ticaret platformu Temu, Türkiye operasyonlarında köklü bir strateji değişikliğine giderek sınır ötesi satış modelini tamamen terk etti. Platform, Türkiye pazarındaki faaliyetlerini yalnızca yerli üretici ve satıcıların ürünleriyle sürdüreceğini duyurdu. Uzun süredir bireysel tüketicilerin düşük bedelli ürünleri sınırlı vergi yüküyle yurt dışından temin etmesine olanak tanıyan düzenlemenin sona ermesiyle birlikte, Temu’nun bugüne kadar benimsediği “doğrudan Çin’den tüketiciye” iş modelinin sürdürülebilirliği tartışmalı hale geldi. Şirketin aldığı karar, hem regülasyonlara uyum hem de Türkiye pazarında kalıcılık hedefi açısından stratejik bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.
Yurt dışı satışlar durdu, yerel ekosistem öne çıktı
Yeni yapı kapsamında Temu, Türkiye’ye yönelik yurt dışı kaynaklı tüm ürün satışlarını durdurdu. Platformda bundan böyle yalnızca Türkiye’de faaliyet gösteren üretici ve satıcıların ürünleri yer alacak. Sektör kaynakları, Temu’nun bu adımla birlikte tedarik zincirini sadeleştirmeyi, gümrük ve vergi risklerini minimize etmeyi ve denetim süreçlerini daha yönetilebilir hale getirmeyi hedeflediğine dikkat çekiyor.
Benzer şekilde bir diğer Çinli online satış platformu Shein de Türkiye’deki satışlarını, yerel politika ve regülasyon değişikliklerini gerekçe göstererek askıya aldığını açıkladı. Bu gelişmeler, Türkiye’nin sınır ötesi e-ticarete yönelik daha sıkı bir denetim ve kontrol sürecine girdiğine işaret ediyor.
İthalat vergisi kalktı ama fiyat avantajı garanti değil
Temu’nun yerel modele geçmesiyle birlikte tüketicilerin geçmişte karşılaştığı ve bazı ürünlerde yüzde 60’lara varan ithalat, gümrük ve ek vergi maliyetleri de ortadan kalktı. Ancak sektör temsilcileri, bu durumun otomatik olarak fiyat avantajı yaratmayacağı konusunda uyarıyor. Zira yerli üretim maliyetleri, iç lojistik giderleri, depolama ve operasyonel masraflar, Temu’nun bugüne kadar sunduğu ultra düşük fiyat politikasını sınırlayabilecek unsurlar olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre Temu, Türkiye pazarında artık fiyat rekabetinden ziyade hacim, hız ve yerel tedarik gücü üzerinden konumlanmak zorunda kalacak.
Regülasyon baskısı arttı, strateji değişimi kaçınılmaz oldu
Türkiye’de sınır ötesi e-ticaretin son dönemde daha sıkı regülasyonlara tabi tutulması, platformların iş modellerini yeniden şekillendirmesini zorunlu kılıyor. Temu’nun yerel satıcılara yönelmesi, yalnızca maliyetleri yönetmeye değil, aynı zamanda mevzuata uyumlu, daha şeffaf ve denetlenebilir bir yapı kurmaya yönelik bir hamle olarak okunuyor. Sektör uzmanları, bu yaklaşımın Temu’yu kısa vadede fiyat rekabetinde zorlayabileceğini, ancak uzun vadede markanın Türkiye’de kalıcı olma şansını artırabileceğini ifade ediyor.
E-ithalat hızlandı, e-ihracatta yapı değişti
Veriler, Türkiye’de e-ticaret yoluyla yapılan ithalatın son yıllarda dikkat çekici biçimde hızlandığını ortaya koyuyor. 2020 yılında 121 milyon adet olan e-ithalat işlem sayısı, 2025 itibarıyla 372 milyon adedi aşarak yaklaşık üç katına çıktı. Aynı dönemde işlem değeri 13,5 milyar TL’den 368,4 milyar TL’ye yükseldi. Böylece işlem başına ortalama tutar 111 TL’den 990 TL’ye çıktı. Bu artış, hem ürün fiyatlarındaki yükselişi hem de e-ticaret yoluyla daha yüksek bedelli ürünlerin ithal edilmeye başlandığını gösteriyor.
E-ihracatta ise farklı bir tablo öne çıkıyor. 2020’de 13,6 milyon olan işlem adedi, 2023’te 40,2 milyonla zirve yaptıktan sonra 2025’te 30,2 milyona geriledi. Buna karşın işlem değeri aynı dönemde 14,3 milyar TL’den 192,9 milyar TL’ye yükseldi. İşlem başına ortalama değer ise 1.055 TL’den 6.384 TL’ye çıktı. Uzmanlar bu eğilimi, e-ihracatta “daha az sayıda ama daha yüksek tutarlı satış” modelinin güçlenmesi olarak yorumluyor.
Tartışma büyüyor
E-ithalattaki hızlı artış, tüketicilerin yurt dışı e-ticaret platformlarına olan ilgisinin halen güçlü olduğunu ortaya koyarken; Temu’nun yerel modele geçişi, önümüzdeki dönemde ithalat-ihracat dengesi, yerli üreticinin korunması ve e-ticaret politikalarının yeniden şekillenmesi tartışmalarını da beraberinde getirecek gibi görünüyor.
