Türkiye’de para politikasının ana kurumu olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2025 yılına ilişkin bilançosu yayımlandı. Resmi verilere göre banka, yılı 1 trilyon lirayı aşan zarar ile kapatırken, bilanço büyüklüğünde ise dikkat çekici bir genişleme kaydedildi.
Aktif büyüklük 12,4 trilyon liraya ulaştı
31 Aralık 2025 itibarıyla açıklanan verilere göre TCMB’nin toplam aktifleri 12 trilyon 403 milyar 663 milyon lira seviyesine çıktı. Bu rakam, bankanın bilançosunun son yıllarda hızla büyümeye devam ettiğini ortaya koyuyor. Aktif kalemler içinde özellikle rezerv niteliğindeki varlıkların ağırlığı dikkat çekiyor.
Altın rezervleri öne çıktı
Bilanço detaylarında en dikkat çekici kalemlerden biri altın varlıkları oldu. TCMB’nin altın mevcudu 2025 yıl sonu itibarıyla 4 trilyon 817 milyar 61 milyon lira olarak kaydedildi. Bu büyüklük, rezerv yönetiminde altının önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.
Zarar 1,06 trilyon lirayı aştı
Banka, 2025 hesap dönemini 1 trilyon 64 milyar 875 milyon lira zarar ile tamamladı. Bu rakam, son yılların en yüksek zarar kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ayrıca ihtiyat akçesi (yedek akçe) tutarı da oldukça sınırlı bir seviyede kaldı: 334 milyon 168 bin lira. Bu tablo, TCMB’nin mali yapısında baskıların sürdüğüne işaret ediyor.
Küresel merkez bankaları da zarar yazıyor
Merkez bankalarının zarar açıklaması yalnızca Türkiye’ye özgü bir durum değil. Küresel ölçekte de benzer eğilim dikkat çekiyor. Federal Reserve, 2025 yılında 18,7 milyar dolar zarar açıkladı ve üst üste üçüncü yıl negatif sonuç bildirdi. Avrupa Merkez Bankası ise yılı 1 milyar 254 milyon euro zararla kapattı. Bu gelişmeler, yüksek faiz ortamı ve bilanço maliyetlerinin küresel merkez bankaları üzerinde baskı oluşturduğunu gösteriyor.
Zararın arkasındaki temel dinamikler
Uzmanlara göre merkez bankası zararlarının arkasında birkaç temel unsur öne çıkıyor:
- Yüksek faiz politikalarının maliyeti artırması
- Kur korumalı ve likidite yönetimi araçlarının bilanço üzerindeki yükü
- Rezerv yönetiminde oluşan değerleme etkileri
Bu faktörler, özellikle gelişmekte olan ülkelerde merkez bankası bilançolarında daha belirgin sonuçlar doğurabiliyor.
bilanço büyüyor, mali baskı sürüyor
TCMB’nin 2025 bilançosu, bir yandan güçlü bir aktif büyümesine işaret ederken diğer yandan maliyet baskılarının sürdüğünü ortaya koyuyor. Küresel merkez bankalarının da benzer şekilde zarar açıklaması, mevcut para politikası ortamının tüm dünyada bilanço üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.
