Tarımsal üretimde kullanılan girdi maliyetleri eylülde yeniden yükselişe geçti. Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), 2025 yılı Eylül ayında yıllık yüzde 34,60, aylık bazda ise yüzde 2,16 artış gösterdi. Endeksin yılbaşına göre toplam artışı yüzde 26,48, son 12 aylık ortalamalara göre artışı ise yüzde 32,19 olarak kaydedildi. Bu tablo, üreticinin maliyet baskısının sürdüğünü ve fiyatların yukarı yönlü hareketinin tarımsal ürün fiyatlarına yansımaya devam edeceğini işaret ediyor. Ana gruplar bazında, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi aylık yüzde 2,29, yıllık yüzde 36,01 arttı. Üretimde en yoğun kullanılan kalemlerdeki bu yükseliş, çiftçinin üretim maliyetinde temel yükün devam ettiğini ortaya koyuyor. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi ise aylık yüzde 1,35, yıllık yüzde 26,60 artış gösterdi. Bu veriler, yatırımı teşvik eden kalemlerdeki maliyetlerin de yükseldiğini ancak üretim girdilerine kıyasla daha ılımlı arttığını gösteriyor.
Veteriner Harcamaları Zirvede
Eylül ayı alt kalem verileri, maliyetlerdeki artışın özellikle hayvancılığı daha da zorladığını ortaya koydu. Veteriner harcamaları yıllık yüzde 56,97 artışla tüm alt gruplar arasında en yüksek yükselişi yaşadı. Bu artış, hayvansal üretimde maliyet yükünü artırarak kırmızı ve beyaz et fiyatlarına doğrudan etki eden kritik bir başlık olarak dikkat çekiyor. Aylık bazda en yüksek artış ise yüzde 6,76 ile tohum ve dikim materyalinde gerçekleşti. Bu artış, yeni ekim dönemine hazırlanan çiftçilerin maliyetlerinin daha da ağırlaştığını ve üretim planlamalarında etkili bir baskı yarattığını gösteriyor.
Üretici İçin Baskı Devam Ediyor
Ekim ve dikim dönemine girilen süreçte maliyet kalemlerindeki yükseliş, üretimde sürdürülebilirlik meselesini yeniden gündeme taşıyor. Üreticinin girdi maliyetlerindeki artış, şu alanlarda risk yaratmaya devam ediyor:
- Üretim maliyetinin ürün fiyatlarına daha sert yansıma ihtimali,
- Hayvansal ürünlerde fiyat artışının hızlanma riski,
- Tohum ve yatırım maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle bazı ürünlerde üretim planlarının daralması,
- Küçük üreticinin maliyet baskısı altında üretimden çekilme olasılığı.
Girdi Fiyatlarındaki Baskı Ürün Fiyatlarını Etkilemeye Devam Edecek
Tarım-GFE verileri, tarımsal üretimin maliyet yükünün devam ettiğini ve yükselişin özellikle hayvancılık ve bitkisel üretim planlamasında etkili olduğunu ortaya koyuyor. Girdi fiyatlarındaki artış hız kesmedikçe, tarım ürünleri fiyatlarında da tüketiciye yansıyan baskının süreceği öngörülüyor.
