Milyonlarca çalışanı ilgilendiren SGK Tescil ve Hizmet Dökümü belgesinde önemli bir değişiklik yapıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından e-Devlet üzerinden sunulan Tescil ve Hizmet Dökümü / İşyeri Ünvan Listesi belgesinde, çalışanların işten ayrılış nedenlerini gösteren çıkış kodları ve fesih gerekçeleri sistemden çıkarıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte, uzun süredir özellikle iş başvurularında adayların aleyhine sonuçlar doğurduğu belirtilen bu bilgilerin, işverenlerle paylaşılan standart belgelerde yer almasına son verilmiş oldu.
Amaç: Çalışma Hakkını ve Kişisel Verileri Korumak
Düzenlemenin temel amacının, çalışanların geçmiş iş ilişkilerine dair tek taraflı beyanlara dayanan bilgilerin, yeni işverenler nezdinde “ön yargı” oluşturmasının önüne geçmek olduğu ifade ediliyor. Özellikle “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” gibi kodların, yargı kararı olmaksızın resmi kayıtlarda yer almasının ciddi mağduriyetlere yol açtığı uzun süredir tartışma konusuydu.
Danıştay Kararı Belirleyici Oldu
NTV’den Burak Taşçı’nın aktardığı bilgilere göre, söz konusu değişikliğin hukuki dayanağını Danıştay’ın 14 Ekim 2024 tarihli kararı oluşturuyor. Mahkeme kararında, işten ayrılış kodlarının işverenin tek taraflı beyanına dayandığına dikkat çekilerek, yargı sürecinden geçmemiş iddiaların resmi belgelere işlenmesinin:
- Çalışma hakkına,
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na
- aykırı olduğuna hükmedildi.
Danıştay, bu tür bilgilerin üçüncü kişilerle paylaşılmasının, bireyin mesleki geleceğini doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
Kimler Hangi Bilgileri Görebilecek?
Yeni uygulamayla birlikte bilgiye erişim şu şekilde düzenlendi:
- Çalışanlar, e-Devlet üzerinden kendi işten ayrılış kodlarını görmeye devam edebiliyor.
- İşverenlere sunulan hizmet dökümü belgelerinde, çıkış kodları ve fesih gerekçeleri artık yer almıyor.
- Ancak işten ayrılış bildirgesi ayrıca talep edildiğinde, fesih gerekçesi bu belgede hâlâ görüntülenebiliyor.
Bu ayrım sayesinde, çalışanların kişisel ve hassas verilerinin genel ve otomatik paylaşımının önüne geçilmesi, buna karşın hukuki ve idari süreçler için gerekli bilgilere erişimin tamamen ortadan kaldırılmaması hedefleniyor.
Uzmanlar: “Sessiz Ama Etkisi Büyük Bir Adım”
Çalışma hukuku uzmanları, yapılan değişikliğin görünürde teknik olsa da iş gücü piyasasında önemli bir zihniyet dönüşümüne işaret ettiğini belirtiyor. Özellikle fesih kodları nedeniyle uzun süre iş bulmakta zorlanan çalışanlar açısından bu adımın, fırsat eşitliğini güçlendireceği değerlendirmesi yapılıyor. Düzenlemenin, önümüzdeki dönemde SGK kayıtlarının paylaşımı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yeni uygulamaların da önünü açabileceği ifade ediliyor.
