Orta Doğu’da artan savaş gerilimi küresel enerji piyasalarını sarsarken petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını da doğrudan etkiledi. İran, İsrail ve ABD arasında yaşanan çatışmaların ardından İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı tanker trafiğine kapatması petrol piyasalarında arz endişesini artırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı kısa sürede yükselerek 85 dolar seviyesine yaklaştı.
Hürmüz Boğazı krizi fiyatları tırmandırdı
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nın petrol taşımacılığına kapanması küresel enerji piyasalarında büyük bir risk oluşturdu. 28 Şubat 2026’da İsrail ve ABD’nin saldırılarıyla başlayan savaşın ardından Brent petrol fiyatı hızla yükseldi.
Çatışmaların başladığı dönemde yaklaşık 73 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı önce 80 doların üzerine çıktı, ardından gün içinde yüzde 9’a varan artışla 85 dolar seviyelerini gördü. Böylece petrol fiyatları son 1,5 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Piyasalarda yaşanan belirsizlik nedeniyle bazı senaryolarda petrol fiyatlarının 200 dolar seviyesine kadar çıkabileceği konuşuluyor. Küresel petrol fiyatlarında en yüksek seviye ise 2008 yılında yaklaşık 140 dolar olarak kaydedilmişti.
Akaryakıt fiyatlarında sert artış bekleniyor
Petrol fiyatlarındaki yükseliş enerji maliyetlerini artırırken bu durum akaryakıt fiyatlarına da yansımaya başladı. Küresel fiyatlardaki artışın ardından Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarına yeni zamların gündeme gelmesi bekleniyor.
Sektör kaynaklarına göre motorinin litre fiyatına yarından itibaren geçerli olmak üzere yaklaşık 6,69 lira, benzinin litre fiyatına ise 2,50 lira zam yapılması öngörülüyor. Bu artışların gerçekleşmesi halinde benzin fiyatının litre başına 62 liraya yaklaşması beklenirken motorin fiyatının ise 60 lira seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor. Daha önce 12 Şubat’ta 57 lira seviyesinde olan benzinin litre fiyatı yapılan indirimle 55,3 liraya kadar gerilemişti. Ancak petrol fiyatlarındaki yeni yükseliş akaryakıt fiyatlarında yeniden artış beklentisini güçlendirdi.
Eşel mobil sistemi yeniden gündemde
Akaryakıt fiyatlarında petrol kaynaklı yaşanan sert yükseliş ekonomideki dezenflasyon sürecini de riske atabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor. Bu nedenle ekonomi yönetimi alternatif önlemler üzerinde çalışmaya başladı. Geçmiş yıllarda uygulanan ve akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye doğrudan yansımamasını amaçlayan eşel mobil sistemi yeniden gündeme geldi. Bu sistemde devlet, pompa fiyatlarında oluşabilecek artışı sınırlamak amacıyla vergi gelirlerinden feragat ederek fiyat artışını dengelemeyi hedefliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başlatılan etki analizinin ardından sistemle ilgili nihai kararın hafta içinde verilmesi bekleniyor.
Jeopolitik gerilim piyasaları da etkiledi
Orta Doğu’daki askeri gerilim sadece enerji piyasalarını değil küresel finans piyasalarını da etkiledi. Altın fiyatlarında son günlerde yaşanan yükselişin ardından dalgalı bir seyir görüldü. Ons altın güne yaklaşık yüzde 1 yükselişle başlayarak 5 bin 394 dolar seviyesini gördü. Gün içinde yönünü aşağı çeviren altın fiyatı yüzde 5’i aşan düşüşle 5 bin 82 dolar seviyelerine kadar geriledi. Gün içindeki ortalama fiyat ise 5 bin 200 dolar civarında gerçekleşti.
Gümüş fiyatlarında ise daha sert bir düşüş yaşandı. Son bir ayda yaklaşık yüzde 1 gerileyen gümüşte gün içinde 78 dolar seviyeleri görüldü. Gün sonunda fiyatların 91 dolar civarında dalgalandığı ve kaybın yüzde 14’e kadar ulaştığı belirtildi. Türkiye’de piyasalar kapanmadan önce gümüş 82 dolar seviyesinde işlem gördü. Euro/dolar paritesinde ise önemli bir değişim yaşanmadı ve kur yatay seyrini sürdürdü. Borsa İstanbul’da da jeopolitik risklerin etkisiyle satış baskısı görüldü ve endeks günü yaklaşık yüzde 2 düşüşle tamamladı.
Avrupa’da gaz fiyatları ikiye katlandı
Orta Doğu’daki çatışmalar enerji piyasalarında zincirleme etki yarattı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve Katar Enerji’ye ait sıvılaştırılmış doğal gaz tesisinde üretimin durması Avrupa’da doğal gaz fiyatlarını hızla yükseltti.
Avrupa’nın en büyük doğal gaz ticaret merkezlerinden biri olan Hollanda merkezli TTF’de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başına gaz fiyatı 65,5 avroya kadar çıktı. Söz konusu fiyat, saldırılardan önce 27 Şubat’ta 31,95 avro seviyesinde bulunuyordu. Böylece Avrupa’da doğal gaz fiyatları kısa sürede yüzde 100’ün üzerinde artış gösterdi. Günlük bazda ise artış oranı yüzde 47’ye ulaştı. Enerji piyasalarında yaşanan bu gelişmelerin önümüzdeki günlerde hem küresel ekonomide hem de akaryakıt fiyatlarında etkisini sürdürmesi bekleniyor.
