Küresel enerji piyasalarında petrol fiyatları yeniden kritik eşiklerin üzerine çıktı. ABD ile İran arasında devam eden gerilim ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sevkiyat aksaklıkları, arz endişelerini artırarak fiyatları yukarı taşıdı. Piyasalarda Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 0,4 artışla varil başına 102 doların üzerine çıkarken, Batı Teksas türü ham petrol fiyatı da yüzde 0,6 yükselişle 93 dolar seviyelerini gördü. Gün içi işlemlerde Brent petrolün 103 doların üzerine çıktığı gözlemlendi.
Ateşkes Kararı Piyasayı Sınırlı Rahatlattı
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkesi süresiz uzatma kararı kısa vadede piyasalara sınırlı bir rahatlama sağladı. Ancak taraflar arasında kalıcı bir anlaşmaya yönelik somut bir ilerleme kaydedilememesi, yatırımcıların temkinli duruşunu korumasına neden oldu. Öte yandan Washington ile Tahran yönetiminin planlanan görüşmelere mesafeli yaklaşması, diplomatik çözüm ihtimaline yönelik belirsizliği artırdı.
Hürmüz Boğazı Küresel Arz İçin Kritik
Fiyatlardaki yükselişte en belirleyici unsur, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler oldu. İran’ın bölgede iki gemiye müdahale etmesi ve deniz trafiğinde aksaklıkların yaşanması, küresel enerji arzına yönelik riskleri yeniden gündeme taşıdı. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu kritik geçiş noktasında yaşanabilecek kesintilerin, küresel piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açabileceği değerlendiriliyor.
Müzakere Sürecinde Belirsizlik Sürüyor
ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine ilişkin net bir yol haritasının bulunmaması, fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. İran tarafı, ABD’nin bölgedeki deniz ablukasını kaldırmaması halinde görüşmelere kapalı olduğunu belirtirken, ABD yönetimi ise kapsamlı bir anlaşma için boğazın tamamen açık olması gerektiğini savunuyor. Bu karşılıklı tutum, taraflar arasındaki diplomatik çıkmazın sürdüğüne işaret ediyor.
Arz Endişeleri Küresel Etki Yaratıyor
Enerji uzmanlarına göre mevcut gelişmeler yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte etkiler doğurabilecek nitelikte. Özellikle Asya ve Orta Doğu ekonomilerinin, olası arz kesintilerinden daha fazla etkilenmesi bekleniyor. Petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesinin üzerinde kalıcılık sağlaması durumunda, enflasyon ve üretim maliyetleri üzerinde yeni baskıların oluşabileceği öngörülüyor.
