Türkiye’de Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında özel hastanelere yapılan başvurular, 2015’te ulaştığı 90 milyonun ardından hızla gerilemeye devam ediyor. 2024 sonunda bu sayı 66 milyona kadar düştü ve 2010’daki 71 milyonun bile altına indi. 2025’in ilk beş ayında da yüzde 8’in üzerinde azalma yaşanması, özel sağlık sektöründe ciddi kaygı yarattı.
Başvurular Düşüyor, Pay Geriliyor
2010’da toplam sağlık başvuruları içinde özel hastanelerin payı yüzde 26 iken, bu oran 2024 sonunda yüzde 10’a geriledi. Başvurulardaki düşüş, ekonomik zorlukların yanı sıra bazı özel hastanelerin SGK ile olan anlaşmalarını iptal etmesinden kaynaklanıyor. Hastalar açısından özel hastanelere başvuru maliyeti artarken, hastaneler de SGK’nın ödediği düşük bedeller nedeniyle sürdürülebilirlik sorunu yaşıyor.
SUT Bedelleri Tartışması
Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ile belirlenen ücretlerin yetersizliği, özel hastanelerin en büyük sıkıntısı. Özel Hastaneler Platformu Başkanı Ömer Yavuz Namlı, asgari ücretin 403 TL olduğu dönemde özel hastane muayenesi için SGK’nın 26 TL ödediğini, bugün ise 22 bin TL’lik asgari ücrete karşılık sadece 130 TL ödendiğini vurguluyor. Namlı’ya göre bu tablo sürdürülemez:
- “Ya vatandaştan ek ücret talep edeceksiniz, ya da kapanacaksınız. Çünkü maliyetler karşılanamıyor.”
- Nitekim son dönemde 10’a yakın özel hastane konkordato ilan etti. Özellikle Anadolu’daki küçük ve orta ölçekli hastanelerin ekonomik darboğaza girdiği belirtiliyor.
Hekimler Özel Muayenehanelere Kaydı
Özel Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları Derneği (OHSAD) Başkanı Reşat Bahat, düşük SGK ödemeleri nedeniyle hekimlerin hastanelerden ayrılarak özel muayenehane açmaya yöneldiğini aktarıyor. Yaklaşık 10 bin hekimin bu nedenle özel sektörden ayrıldığı ifade ediliyor. Bahat’a göre üç temel neden öne çıkıyor:
- Kamu hastanelerinin sayısının artması,
- Özel hastanelerde düşük ücretler nedeniyle doktor kaybı,
- SUT bedellerinin maliyetlerin çok altında kalması.
Bahat ayrıca, özel hastanelerin geçmişte “halkın hastanesi” konumuna geldiğini, ancak son dönemde yeniden “sadece varlıklı kesimin tercih edebildiği kurumlara” dönüşmeye başladığını söylüyor.
Hastane Sayısında Azalma
2023 sonunda Türkiye’de 565 özel hastane bulunurken, bu sayının 2025 itibarıyla 500’ün altına düştüğü tahmin ediliyor. Finansal zorluklar, personel kayıpları ve kapasite kısıtları bu gerilemenin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
Çözüm Önerileri
- Sektör temsilcileri, çıkış yolu için şu önerileri dile getiriyor:
- SUT fiyatlarının artırılması ve enflasyona ya da asgari ücrete endekslenmesi,
- Özel hastanelere daha geniş uzmanlık kadrosu verilmesi,
- Merkezi planlamanın esnetilerek cihaz ve branş genişlemesinin sağlanması,
- Ödemelerin güncel maliyetlere göre düzenli aralıklarla revize edilmesi.
Vatandaş ve Sistem İçin Risk
Başvuruların düşmesi, özel hastaneler üzerindeki yükü hafifletirken kamu hastanelerinde yoğunluğu artırıyor. Bu da hasta memnuniyetini ve sağlık hizmetlerinin niteliğini olumsuz etkileyebilecek bir risk doğuruyor. Uzmanlara göre, özel hastanelerin sağlık sistemindeki payının zayıflaması, hem vatandaşın erişimini kısıtlayacak hem de kamuya ekstra yük bindirecek. GSS başvurularındaki tarihi düşüş, yalnızca özel hastaneler için değil, tüm sağlık sistemi için kritik bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor. Eğer SUT bedelleri ve ödemeler güncellenmezse, önümüzdeki dönemde daha fazla özel hastanenin kapanması gündeme gelebilir.
