Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı Muhtemel Eğitim Süresi (MES) 2024 verileri, eğitimde sürenin düştüğünü ancak kadınların eğitimde erkeklere kıyasla daha avantajlı konumda olduğunu ortaya koydu.
MES 2024’te 17,2 Yıla Geriledi
Türkiye’de ilkokul çağındaki bir öğrencinin, eğitim hayatında geçirmesi beklenen süre 2024 yılında 17,2 yıl olarak hesaplandı. Bu süre, bir önceki yıla göre %3,4 azaldı.
- İlkokuldan ortaöğretim sonuna kadar: 11,9 yıl
- Okul öncesi eğitim: 1,5 yıl
- Cinsiyet bazında bakıldığında; erkeklerde MES 16,7 yıl, kadınlarda ise 17,6 yıl oldu.
Karabük ve İstanbul Zirvede
İl düzeyinde en yüksek muhtemel eğitim süresi 19 yıl ile Karabük ve İstanbul’da gerçekleşti. Bu illeri Bayburt (18,9 yıl), Ankara (18,6 yıl), Rize, Erzincan ve Tunceli (18,5 yıl) takip etti. En düşük MES ise 14,4 yıl ile Şanlıurfa ve Şırnak’ta ölçüldü.
Kadınlarda Tunceli, Erkeklerde Bayburt Önde
- 2024 yılında kadınlarda en yüksek MES Tunceli’de, erkeklerde ise Bayburt’ta kaydedildi.
- Erkeklerde Bayburt’u Karabük, İstanbul ve Erzincan izledi.
- Kadınlarda Tunceli’nin ardından Karabük, İstanbul ve Ankara geldi.
- En düşük MES ise erkeklerde Ağrı, kadınlarda Şanlıurfa oldu.
Cinsiyet Eşitliği Endeksi Kadınlar Lehine
MES kapsamında hesaplanan cinsiyet eşitliği endeksi, 2024’te 1,05 oldu. Bu oran, kadınların eğitim süresinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu gösteriyor.
- Endeksin en yüksek olduğu iller: Iğdır (1,14), Tunceli (1,12), Bartın (1,10), Çankırı ve Karaman (1,09)
- En düşük olduğu iller: Şanlıurfa (0,96), Bitlis (0,97), Siirt (0,97)
Eğitim uzmanlarına göre, kadınların eğitimdeki artışı toplumsal cinsiyet eşitliği açısından olumlu bir gelişme olarak öne çıkıyor. Ancak bölgesel farkların devam etmesi, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da eğitimdeki erişim sorunlarının sürdüğüne işaret ediyor. Genel tabloya bakıldığında, Türkiye’nin eğitimde ortalama süresi OECD ortalamalarının gerisinde kalmaya devam ediyor. Uzmanlar, hem süreyi uzatacak hem de kaliteyi artıracak politikalara ihtiyaç olduğunun altını çiziyor.
