Kurban Bayramı öncesinde kurbanlık fiyatlarında dikkat çeken bir artış yaşanırken, hem üretici hem de tüketici tarafında maliyet baskısı hissedilmeye devam ediyor. Canlı hayvan fiyatlarının ve karkas et maliyetlerinin hızlı yükselişi, kurbanlık piyasasında dengeleri değiştirirken, satışların geçen yıla kıyasla zayıfladığı belirtiliyor.
Canlı ve karkas fiyatlarında sert yükseliş
Sektör temsilcilerinin verdiği bilgilere göre, büyükbaş hayvanlarda canlı kilogram fiyatı 450-500 TL bandına yükselirken, karkas et fiyatı 950-1000 TL seviyesine ulaştı. Geçen yıl canlı hayvan fiyatlarının 340-380 TL, karkas etin ise 550-600 TL seviyesinde olduğu düşünüldüğünde, artışın oldukça belirgin olduğu görülüyor. Bu yükseliş, doğrudan kurbanlık hisse fiyatlarına da yansıdı.
Büyükbaşta hisse bedeli 35-40 bin TL
Büyükbaş kurbanlıkta bir hissenin bedeli 35 bin ile 40 bin TL arasında değişiyor. Ortalama 30-40 kilogram et veren hisseler, yüksek maliyetler nedeniyle birçok tüketici için erişimi zorlaştırıyor. Vekâletle kesimlerde ise:
- Yurt içi fiyatlar 17-18 bin TL’den
- Yurt dışı fiyatlar 7 bin TL’den başlıyor.
Yem ve nakliye maliyetleri katlandı
Besiciler, fiyat artışlarının en büyük nedeninin girdi maliyetlerindeki yükseliş olduğunu vurguluyor. Son bir yılda:
- Yem fiyatları 550-650 TL’den 900-1020 TL’ye çıktı
- Nakliye maliyetleri 37 bin TL’den 100 bin TL’ye yaklaştı
- Hayvan satış alanı kiraları 100 bin TL’den 200 bin TL’ye yükseldi
Bu artışlar, üretim maliyetlerini ciddi şekilde yukarı çekti.
Satışlar düşüşte
Artan fiyatlara rağmen talep tarafında zayıflama dikkat çekiyor. Besiciler, vatandaşların maliyetler nedeniyle kurban kesiminden vazgeçtiğini veya daha düşük bütçeli alternatiflere yöneldiğini ifade ediyor. Sektör temsilcilerine göre satışlarda geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 10 düşüş yaşanmış durumda. Kurban kesiminde tüketici alışkanlıklarının da değiştiği gözleniyor. Vatandaşlar artık:
- Daha hijyenik ortamlar
- Zaman tasarrufu
- Profesyonel kesim ve paketleme hizmetleri
sunan entegre tesisleri tercih ediyor. Bu durum, geleneksel hayvan pazarlarının önemini kısmen azaltıyor.
Zincir marketlerde fiyatlar yüksek
Ulusal zincir marketlerin açıkladığı kurbanlık fiyatları da piyasadaki artışı teyit ediyor. Büyükbaş hisse fiyatları marketlerde 20 bin TL’nin üzerinde başlarken, bazı paketlerde 34 bin TL seviyesine kadar çıkıyor. Küçükbaş kurbanlık fiyatları ise 15 bin - 20 bin TL bandında değişiyor. Besiciler, piyasanın altında fiyatla satış yapanlara karşı vatandaşları uyarıyor. Özellikle düşük fiyatlı kurbanlıkların ya hayvan kalitesi ya da ticari güvenilirlik açısından risk taşıyabileceği belirtiliyor.
Kurbanlık piyasasında bu yıl en belirleyici unsur maliyet artışları oldu. Yem, nakliye ve kira giderlerindeki yükseliş, fiyatlara doğrudan yansırken, tüketici tarafında alım gücünün zayıflaması talebi baskılıyor. Bu durum, sektörün hem üretici hem de tüketici açısından zorlu bir dönemden geçtiğini ortaya koyuyor.
