Türkiye’de şirket kapanışları, kurulan şirket sayısını geride bırakarak ekonomide işletme sürdürülebilirliğinin giderek zorlaştığını gösterdi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin ekim verileri, girişimcilik hareketliliğinin devam ettiğini ancak piyasada maliyet, finansman ve talep baskısının kapanışları hızlandırdığını ortaya koyuyor. Ekim ayında yeni şirket sayısında artış yaşansa da kapanışlar hem aylık hem yıllık bazda daha yüksek oranlarla dikkat çekti. Ekimde kurulan şirket sayısı bir önceki aya göre yüzde 7,6 artarak 10 bin 505’e çıktı. Ancak kapanan şirket sayısındaki artış bunun üzerinde gerçekleşti; kapanışlar yüzde 15,1 yükselişle 2 bin 668’e ulaştı. Yıllık karşılaştırmalarda ise tablo daha belirgin:
- Kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,8 azaldı.
- Kapanan şirket sayısı yüzde 10,2 arttı.
- Bu fark, şirket açmanın değil, işletmeyi devam ettirmenin daha zorlaştığını gösteriyor.
Küçük İşletmeler Daha Fazla Kapanıyor
Gerçek kişi ticari işletmeleri kapanışlarda en çok etkilenen kesim oldu. Ekimde bu işletmelerin kapanışı yüzde 35,8 artış gösterdi. Aynı dönemde yeni kurulan gerçek kişi işletme artışı sınırlı kaldı. Bu durum özellikle düşük sermayeyle ayakta durmaya çalışan küçük işletmelerin ekonomik koşullara karşı daha savunmasız olduğunu ortaya koyuyor. Kurulan şirketlerin büyük çoğunluğu İstanbul, Ankara ve İzmir’de yoğunlaştı. Ekim ayında yalnızca Ardahan’da hiç şirket kuruluşu gerçekleşmedi. Kurulan şirketlerin ezici çoğunluğunu yine limited şirketler oluşturdu; anonim şirketlerin payı daha sınırlı kaldı. Kurulan kooperatiflerin büyük bölümünü ise konut yapı kooperatifleri oluşturdu.
Yabancı Sermaye Etkisi Devam Ediyor
Ekimde 903 yabancı ortak sermayeli şirket kuruldu. En fazla pay İran ve Irak ortaklı girişimlerde oldu. Bu şirketlerin ağırlıklı olarak toptan ticaret, inşaat ve danışmanlık faaliyetlerini tercih etmesi dikkat çekti. Toplam sermaye içinde yabancı payının yüksek olması, Türkiye’de hâlâ yatırım fırsatları bulunduğu algısını destekliyor. Ocak–ekim döneminde Türkiye’de kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,3 azalırken kapanan şirket sayısı yüzde 10,7 arttı. Bu durum ekonomide girişimcilik isteğinin sürdüğünü ancak işletmelerin hayatta kalabilmesi için daha güçlü finansal koşullara ve destek mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Veriler, iş kurmanın hâlâ cazip olduğunu; fakat işletmenin ayakta kalmasının giderek daha fazla kaynak, dayanıklılık ve destek gerektirdiğini gösteriyor. Ekonomide girişimcilik çabası sürse de işletmeler için asıl mücadele açılmak değil, ayakta kalmak.
