İthal otomobillere uygulanacak ek vergilerin 22 Kasım’dan itibaren yürürlüğe girmesiyle Türkiye otomobil pazarında önemli bir mali dönüşüm başlıyor. Benzinli, dizel, hibrit ve elektrikli modeller dahil olmak üzere geniş bir araç yelpazesinde 6.000 ile 8.500 dolar arasında değişen ek mali yükümlülükler devreye alınacak. Yeni düzenleme, ithal araçların liste fiyatlarına doğrudan yansıyacağı için birçok modelde sert fiyat artışlarının görülmesi bekleniyor.
Ek Vergiler 22 Kasım’dan İtibaren Geçerli Olacak
Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, ithalat süreçleri için tanınan 60 günlük geçiş süresi 21 Kasım’da sona eriyor. Bu tarihle birlikte, mevcut %10 gümrük vergisine ek olarak araç motor tipine göre yüzdeye dayalı veya minimum dolar bazlı ek vergiler yürürlüğe giriyor. Vergi oranlarının taban tutarlara bağlanması, özellikle yüksek donanımlı modellerde değil, giriş seviyesindeki modellerde bile önemli fiyat artışı anlamına geliyor.
Yeni ek vergiler araç türüne göre şöyle uygulanacak:
- Benzinli ve dizel otomobillerde: %25 veya minimum 6.000 dolar
- Hibrit (HEV) otomobillerde: %25 veya minimum 6.000 dolar
- Plug-in hibrit (PHEV) otomobillerde: %30 veya minimum 7.000 dolar
- Tam elektriklilerde: %30 veya minimum 8.500 dolar
Elektrikli araçlara getirilen daha yüksek yükümlülük, hem fiyat artışını hem de ithalat sürecini zorlaştıran teknik şartlarla birlikte değerlendirildiğinde pazar dinamiklerini önemli ölçüde değiştirecek.
Kimler Etkilenecek, Kimler Muaf?
Düzenleme, AB ülkeleri ve Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması bulunan 27 ülkeyi kapsamıyor. Bu ülkelerden ithal edilen otomobiller ek vergiden muaf olacak. Buna karşın Çin, Japonya, Güney Kore dışındaki bazı ülkeler ve Meksika gibi önemli üreticiler, ek yükümlülük nedeniyle fiyatlarını yükseltmek zorunda kalabilir. Önemli ayrıntı ise menşe ülkesinin değil, ithalatın yapıldığı ülkenin dikkate alınması. Dolayısıyla bazı markalar, fason üretim veya sevkiyat ülkesi nedeniyle beklenmedik şekilde vergiden etkilenebilir. Tam elektrikli otomobiller için vergiye ek olarak 7 coğrafi bölgede en az 20 yetkili servis bulundurma zorunluluğu bulunuyor. Bu şart, özellikle yeni giriş yapmak isteyen markalar için Türkiye pazarını maliyetli hâle getiriyor. Böylece kısa vadede rekabetçi fiyat avantajı sağlayan, ancak servis altyapısı yetersiz olan elektrikli markaların pazara giriş hızının düşebileceği değerlendiriliyor.
Fiyatı Kesin Artacak Markalar: Japon Üreticiler İlk Sırada
Düzenlemeden en fazla etkilenmesi beklenen ülkelerden biri Japonya. Türkiye’de popüler olan birçok Japon modeli için 6.000–8.500 dolarlık ek maliyet, satış fiyatlarının önemli oranda yükselmesine neden olacak. Fiyat artışı beklenen Japon modellerinden bazıları:
- Nissan X-Trail (e-POWER / e-4ORCE)
- Subaru Forester e-BOXER
- Subaru Crosstrek
- Suzuki Jimny
- Toyota RAV4 Hybrid
- Honda Jazz e:HEV
- Honda HR-V e:HEV
Bu modellerin mevcut döviz kuru, vergi oranı ve bayi marjı dikkate alındığında yüz binlerce liralık fiyat artışıyla satışa çıkması bekleniyor.
Pazar Dengeleri Yeniden Kuruluyor
Yeni vergi dönemi, ithal araçları daha pahalı hâle getirirken; Türkiye’de üretim yapan firmaların rekabet avantajını güçlendirecek. Bazı modellerin Türkiye pazarından çekilmesi, yenilerinin ise geliş şartlarının yeniden değerlendirilmesi olası görünüyor. Kısa vadede, stoklu satış yapan markalar fiyat rekabetine girebilir; ancak orta vadede otomobil fiyatlarında yeni, yüksek bir seviye kalıcı hale gelebilir.
