Türkiye'nin dış ticaret performansında Nisan ayında hem ihracat hem de ithalat tarafında dikkat çekici gelişmeler yaşandı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun yayımladığı Dış Ticaret Endeksleri verilerine göre ihracatta hem birim değer hem de miktar artarken, ithalatta birim değer yükselmesine rağmen miktar bazında gerileme görüldü. Veriler, dış ticaret haddinde de iyileşmeye işaret etti.
İhracatta değer ve miktar birlikte yükseldi
Nisan ayında ihracat birim değer endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,7 artarak önemli bir yükseliş kaydetti. İhraç edilen ürünlerin ortalama değerindeki artış, dış ticaret gelirlerine olumlu yansıdı. Alt sektörler incelendiğinde en güçlü artış yüzde 49,1 ile yakıt grubunda gerçekleşti. Ham maddelerde yakıt hariç olmak üzere yüzde 16,1, gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 11,5, imalat sanayinde ise yüzde 11,1 oranında artış görüldü.
İhracat miktar endeksi de yükselişini sürdürdü. Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,6 artan endeks, Türkiye'nin dış pazarlara daha fazla ürün gönderdiğini ortaya koydu. İhracat miktarında en yüksek artış yüzde 18,1 ile ham madde grubunda yaşanırken, imalat sanayinde yüzde 10,8, gıda, içecek ve tütünde yüzde 9,1 oranında yükseliş kaydedildi. Buna karşılık yakıt ihracat miktarı yüzde 33,6 geriledi.
İthalatta fiyatlar arttı, miktar düştü
İthalat birim değer endeksi Nisan ayında yıllık bazda yüzde 11,3 yükseldi. Özellikle enerji maliyetlerindeki artış dikkat çekti. Yakıt grubunda ithalat birim değer endeksi yüzde 38,9 artarken, imalat sanayinde yüzde 4,3 ve ham maddelerde yüzde 2,9 artış görüldü. Gıda, içecek ve tütün grubunda ise yüzde 3,2'lik gerileme yaşandı.
İthalat miktar endeksi ise farklı bir tablo ortaya koydu. Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,3 düşen endeks, yurt dışından alınan ürün miktarında azalmaya işaret etti. Gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 37,5 gibi güçlü bir artış görülmesine rağmen, imalat sanayinde yüzde 3,3 ve yakıtlarda yüzde 7,6 oranındaki düşüş genel endeksi aşağı çekti.
Ham madde ve sanayi ürünleri ihracatı öne çıktı
Veriler, ihracatta özellikle sanayi ve ham madde kaynaklı büyümenin devam ettiğini gösterdi. Ham madde grubunda hem birim değer hem de miktar bazında çift haneli artışlar yaşanırken, imalat sanayinde de güçlü performans sürdü. Bu durum üretim ve ihracat kapasitesindeki artışın dış ticarete olumlu yansıdığı şeklinde değerlendirildi. Yakıt grubunda ise fiyatların yükselmesine rağmen miktar bazındaki sert düşüş dikkat çekti. Bu tablo, enerji ürünlerinde değer bazlı büyümenin miktar bazlı daralmayı telafi ettiğini ortaya koydu.
Mevsim etkilerinden arındırılmış ihracatta güçlü artış
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi Mart ayında 132,1 seviyesindeyken Nisan ayında yüzde 9,9 artışla 145,2'ye yükseldi. Takvim etkilerinden arındırılmış seride ise ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 144,3 seviyesine çıktı. İthalat tarafında ise mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler düşüşü işaret etti. Mart ayında 131,1 olan ithalat miktar endeksi Nisan ayında yüzde 5,1 azalarak 124,4'e geriledi. Takvim etkilerinden arındırılmış yıllık verilere göre ise ithalat miktarındaki düşüş yüzde 10,1 olarak hesaplandı.
Dış ticaret haddinde iyileşme
İhracat ve ithalat fiyatları arasındaki ilişkiyi gösteren dış ticaret haddi de Nisan ayında yükseldi. Geçen yılın aynı ayında 88,2 olan dış ticaret haddi, 1,9 puanlık artışla 90,1 seviyesine çıktı. Bu gelişme, ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına kıyasla daha olumlu bir performans sergilediğini ve dış ticaret koşullarında iyileşme yaşandığını ortaya koydu.
