Dünya enerji ticaretinin en önemli güzergâhları arasında gösterilen Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ve Bakü-Supsa petrol boru hatlarında tarihi bir değişim yaşanıyor. İngiliz enerji devi BP, uzun yıllardır yürüttüğü işletme ve yönetim sorumluluğunu ilgili ülkelere devretme kararı aldı. Devir süreci kapsamında BTC hattının yönetimi Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi'ne (SOCAR), Bakü-Supsa hattının yönetimi ise Azerbaycan ve Gürcistan arasında paylaşılacak.
Karar, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen Bakü Enerji Forumu sırasında kamuoyuna duyuruldu.
BTC hattında yönetim SOCAR'a geçiyor
BP Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye Bölge Başkanı Giovanni Cristofoli, Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın yönetiminin mevcut anlaşmalar çerçevesinde SOCAR'a devredileceğini açıkladı.
Cristofoli, devir sürecinin planlandığı şekilde ilerlediğini belirterek işlemlerin temmuz ayına kadar tamamlanmasının beklendiğini ifade etti. Böylece hattın operasyonel yönetimi uzun yılların ardından ilk kez doğrudan Azerbaycan'ın kontrolüne geçmiş olacak.
BP projelerden çekilmiyor
Yönetim değişikliği sonrasında enerji piyasalarında BP'nin bölgeden çekileceği yönünde değerlendirmeler yapılırken, şirket bu iddialara açıklık getirdi.
Giovanni Cristofoli, yönetim sorumluluğunun devredilmesinin BP'nin projelerden ayrılması anlamına gelmediğini vurguladı. Şirketin BTC hattındaki ortaklık yapısını koruyacağını belirten Cristofoli, BP'nin yatırımcı ve paydaş olarak faaliyetlerini sürdüreceğini söyledi.
Bu kapsamda BP'nin bölgedeki enerji projelerine teknik ve ticari katkı sunmaya devam edeceği ifade edildi.
Bakü-Supsa hattında da yeni dönem
BP'nin yönetimini devredeceği ikinci önemli enerji hattı ise Bakü-Supsa Petrol Boru Hattı olacak.
Cristofoli'nin açıklamalarına göre hattın yönetimi 8 Temmuz itibarıyla ilgili ülkelere teslim edilecek. Planlamaya göre Azerbaycan sınırları içerisinde bulunan bölümün yönetimi Azerbaycan tarafından üstlenilecek. Gürcistan topraklarında yer alan kısmın sorumluluğu ise Gürcistan hükümetine devredilecek.
Böylece iki ülke, kendi sınırları içerisindeki enerji altyapılarının işletme süreçlerinde daha etkin rol üstlenmiş olacak.
Türkiye için stratejik öneme sahip
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı, Hazar Denizi'ndeki Azerbaycan petrolünü Gürcistan üzerinden Türkiye'ye ulaştıran en önemli enerji koridorlarından biri olarak kabul ediliyor.
2006 yılında faaliyete geçen hat, Azerbaycan petrolünü Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Limanı üzerinden dünya piyasalarına taşıyor. Yaklaşık 1.768 kilometre uzunluğundaki hat, Avrupa'nın enerji arz güvenliğinde kritik rol oynuyor.
Uzmanlar, BTC hattının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik açıdan da bölgenin en stratejik enerji projelerinden biri olduğunu belirtiyor.
Karadeniz'e açılan enerji koridoru
1999 yılında işletmeye alınan Bakü-Supsa Petrol Boru Hattı ise Azerbaycan petrolünü Gürcistan'ın Karadeniz kıyısındaki Supsa Terminali'ne ulaştırıyor.
Bu hat, Hazar enerji kaynaklarının uluslararası pazarlara taşınmasında kullanılan ilk büyük ihracat güzergâhlarından biri olarak biliniyor. Bakü-Supsa hattı, bölgedeki enerji çeşitliliğinin artırılması ve alternatif ihracat yollarının oluşturulması açısından önemli bir rol üstleniyor.
Enerji jeopolitiğinde yeni dönem
Uzmanlara göre BP'nin yönetim görevini devretmesi, Azerbaycan'ın enerji altyapılarındaki kurumsal kapasitesinin geldiği noktayı göstermesi açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Devir sürecinin tamamlanmasının ardından SOCAR'ın bölgesel enerji projelerindeki etkinliğinin daha da artması beklenirken, BP'nin ise yatırımcı ve ortak kimliğiyle bölgedeki varlığını sürdürmeye devam edeceği ifade ediliyor.
