Asgari ücrete 2026 yılı için yapılan artış yüzde 27 ile sınırlı kalırken, kırmızı et fiyatlarındaki hızlı yükseliş vatandaşın alım gücünü ciddi biçimde eritti. Son iki yılda kırmızı et fiyatları yüzde 113 oranında artarken, yeni asgari ücretle alınabilen dana eti miktarı 42 kilogramdan 32 kilograma geriledi. Böylece kırmızı et, dar gelirli için giderek lüks tüketime dönüştü. Bu yıl şap hastalığının ülke genelinde yayılması, yem ve işçilik maliyetlerindeki artış ile ithalata dayalı politikalar et piyasasındaki dengeleri bozdu. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre Aralık 2025’te marketlerde dana etinin kilogram fiyatı ortalama 864,81 TL’ye yükseldi. Bu rakamla birlikte Türkiye’de kırmızı et, dolar bazında ilk kez 20 dolar sınırını aştı.
Dünyanın en pahalı etlerinden biri Türkiye’de
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın göreve gelmesinin ardından uygulanan ithalat politikalarının, fiyatları düşürmek yerine yukarı yönlü baskıyı artırdığı görülüyor. Küresel ölçekte kırmızı etin ortalama kilogram fiyatı 7,3 dolar seviyesindeyken, Türkiye’de bu rakam 20,31 dolara çıkarak dünya zirvesine yerleşti. Yeni yılda net 28 bin 75 TL olarak belirlenen asgari ücret, artan gıda enflasyonu karşısında yetersiz kaldı. Dünyanın en pahalı etlerinden birini tüketmek zorunda kalan bir asgari ücretli, 2026 maaşıyla yalnızca 32,4 kilogram et satın alabiliyor. Oysa Aralık 2024’te etin kilogram fiyatı 405,7 TL seviyesindeydi. O dönemde 17 bin 2 TL asgari ücret alan bir çalışan, maaşıyla 41,9 kilogram et alabiliyordu. Ücret artışının fiyatların gerisinde kalması nedeniyle, sadece bir yılda dar gelirlinin sofrasından yaklaşık 10 kilogram et eksildi.
İthalata milyonlarca dolar ödendi, fiyatlar yine yükseldi
Yüksek fiyatlara rağmen yapılan ithalat da piyasadaki artışı frenleyemedi. Tarım yazarı Gazi Kutlu, 2025 yılına ilişkin değerlendirmesinde, et kesim fiyatlarındaki artışın yıl içinde hızlandığını belirtiyor. Nisan 2025’te yıllık artış oranı yüzde 21 seviyesindeyken, yıl sonunda bu oran yüzde 55’e ulaştı. Kutlu’ya göre şap hastalığı, yem ve işçilik maliyetleri ile canlı hayvan varlığındaki yetersizlik fiyatları yukarı çekiyor. Verilere göre, geçen yılın ilk 11 ayında 654 bin 430 baş büyükbaş hayvan ithalatı için 1 milyar 53 milyon dolar, 56 bin ton et ithalatı için ise 443 milyon dolar ödendi. Buna rağmen fiyatlar gerilemedi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Ramazan Bayramı’na kadar ithalat kararını sürdürdüğünü hatırlatan Kutlu, bu adımın kısa vadede fiyatları düşürmesinin zor olduğunu ve ithalatın büyük olasılıkla yıl sonuna kadar devam edeceğini ifade ediyor.
Fiyatlar 1.000 TL sınırına yaklaştı
Ocak ayıyla birlikte zam dalgası hız kesmeden devam etti. Bugün itibarıyla ortalama et fiyatları 900 TL seviyesine yaklaşmış durumda. Uzmanlara göre, mevcut koşullar değişmezse kilogram fiyatının 1.000 TL’nin üzerine çıkması sürpriz olmayacak. Kutlu, “Şu anda yaklaşık 21 dolar seviyesinde olan et fiyatları, kur sabit kalsa bile 25 dolara kadar yükselebilir. Besici pahalı üretiyor, tüketici pahalıya alıyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
Avrupa ile alım gücü farkı büyüyor
Türkiye, kilogram başına 17,19 Euro ile kırmızı et fiyatlarında Avrupa ülkeleri arasında 11. sırada yer alıyor. Ancak farkı yaratan asıl unsur alım gücü. Örneğin Almanya’da asgari ücret 2.409 Euro seviyesine çıkarken, kırmızı etin kilogram fiyatı 19,90 Euro. Bu da bir asgari ücretlinin 121 kilogram et alabilmesini sağlıyor. Türkiye’de ise aynı hesapla bir asgari ücretli yalnızca 32,4 kilogram et alabiliyor. Uzmanlara göre bu tablo, etin Türkiye’de sadece pahalı değil, aynı zamanda erişilemez hale geldiğini gösteriyor.
