Orta Doğu'da yeniden tırmanan ABD-İran gerilimi küresel enerji piyasalarını hareketlendirdi. ABD'nin düşürülen bir Amerikan helikopterine misilleme olarak İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlemesi, bölgede zaten kırılgan olan ateşkes umutlarını zayıflatırken petrol fiyatlarında sert yükselişe neden oldu. Jeopolitik risklerin yeniden gündemin merkezine yerleşmesiyle birlikte Brent petrolün varil fiyatı 93 doların üzerine çıktı.
Enerji piyasaları, son haftalarda İsrail-İran hattında yaşanan çatışmaların ardından oluşan hassas dengeleri yakından izlerken, ABD'nin son hamlesi bölgede daha geniş çaplı bir çatışma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin küresel petrol arzı açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Misilleme Saldırısı Gerilimi Yeniden Yükseltti
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatıyla İran'a yönelik "meşru müdafaa" kapsamında operasyon gerçekleştirildiğini açıkladı. Açıklamaya göre saldırılar, Umman açıklarında görev yapan bir Amerikan Apache helikopterinin vurulmasına karşılık düzenlendi.
ABD yönetimi operasyonun sınırlı kapsamlı olduğunu ve doğrudan misilleme amacı taşıdığını belirtse de İran cephesinden gelen açıklamalar gerilimin kolay kolay sona ermeyeceğini gösterdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin herhangi bir saldırıya karşılık vermekten çekinmeyeceğini belirtirken, İran ordusu da bölgede bulunan bazı ABD hedeflerine yönelik operasyonlar gerçekleştirdiğini duyurdu.
Petrol Fiyatları Hızla Yükseldi
Gerilimin tırmanmasıyla birlikte enerji piyasalarında ilk tepki petrol fiyatlarından geldi. Brent petrolün varil fiyatı gün içerisinde yüzde 2'ye yakın yükselişle 93 dolar seviyesinin üzerine çıkarken, ABD ham petrolü (WTI) ise 90 dolar sınırına kadar yükseldi. Daha sonra ABD'nin operasyonun tamamlandığını açıklamasıyla birlikte fiyatlarda kısmi geri çekilme yaşansa da piyasalardaki tedirginlik devam etti.
Analistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedeninin arz güvenliğine yönelik endişeler olduğunu belirtiyor. Özellikle dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek olası aksaklıkların fiyatlar üzerinde ilave baskı oluşturabileceği ifade ediliyor.
Hürmüz Boğazı Yeniden Gündemde
İran devlet medyasının aktardığı bilgilere göre stratejik öneme sahip Keşm Adası çevresinde çok sayıda patlama meydana geldi. Hürmüz Boğazı'na yakın bölgelerde yaşanan gelişmeler küresel enerji piyasalarında alarm seviyesini yükseltti.
Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, geçmişte de benzer krizlerde enerji piyasalarının en hassas noktalarından biri olmuştu. Uzmanlar, bölgede yaşanabilecek yeni bir askeri gerilimin petrol fiyatlarını daha da yukarı taşıyabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Stoklarındaki Sert Düşüş Etkiyi Güçlendirdi
Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ABD ham petrol stoklarındaki sert gerileme oldu. Amerikan Petrol Enstitüsü'nün (API) verilerine göre ABD'nin ham petrol stokları geçen hafta 9,1 milyon varil azaldı. Resmi verilerle doğrulanması halinde bu düşüş, Eylül 2025'ten bu yana görülen en güçlü stok azalması olarak kayıtlara geçecek.
Stokların son dört ayın en düşük seviyesine gerilemesi, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırırken fiyatlardaki yükselişi de destekledi.
Enerji Piyasalarında Yeni Risk Dönemi
Son gelişmeler, enerji piyasalarında jeopolitik risklerin yeniden ön plana çıktığını gösteriyor. Özellikle ABD ile İran arasında yaşanan karşılıklı hamlelerin diplomatik süreci zora sokması, petrol piyasalarında oynaklığın artmasına neden oluyor.
Ekonomistler, çatışmaların büyümesi halinde petrol fiyatlarının yeniden üç haneli seviyelere yaklaşabileceğini belirtirken, enerji maliyetlerindeki yükselişin küresel enflasyon üzerinde de baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Piyasalar önümüzdeki günlerde hem bölgedeki askeri gelişmeleri hem de ABD'nin resmi petrol stok verilerini yakından takip edecek.
