Avrupa'da yüksek faizlerin etkisi konut kredisi tarafında belirginleşti. Avrupa Merkez Bankası'nın 27 Ekim'de yayımladığı banka kredi anketine göre, euro bölgesinde konut kredisi talebinin azaldığını bildiren bankaların net oranı üçüncü çeyrekte yüzde 27'ye çıktı. Bu, 2023'ün üçüncü çeyreğinden bu yana görülen en sert düşüş oldu.
Konut finansmanında bozulma bankaların beklentisini aştı
Anket sonuçları, temmuz-eylül döneminde konut finansmanındaki zayıflamanın önceki tahminlerden daha güçlü gerçekleştiğini ortaya koydu. Önceki ankette talebin net yüzde 12 azalması beklenirken gerçekleşen oran yüzde 27 oldu. Euro bölgesinde konut kredisi talebine ilişkin net gösterge, ikinci çeyrekteki eksi yüzde 15 seviyesinden de aşağı indi.
Bu veri, kullanılan toplam konut kredisi tutarındaki değişimi değil, talepte artış bildiren ve azalış bildiren bankalar arasındaki net farkı ölçüyor. Yani sayı, konut kredisi piyasasında zayıflamanın kaç bankaya yayıldığını gösteren bir gösterge niteliği taşıyor.
Faiz baskısı Almanya ve Fransa'da daha belirgin
Konut kredisine talebi aşağı çeken ana unsur, borçlanma maliyetlerindeki artış oldu. Faizlerin talep üzerindeki olumsuz etkisini bildiren bankaların net oranı yüzde 39'a yükseldi ve bu, 2023'ün üçüncü çeyreğinden bu yana en yüksek seviye olarak kayda geçti. Aynı gösterge ikinci çeyrekte eksi yüzde 15 düzeyindeydi.
Özellikle Almanya ve Fransa'da ankete katılan bankaların yarısından fazlası, genel faiz seviyesinin konut kredisi talebini olumsuz etkilediğini bildirdi. İspanya'da da yüksek faizler ve konut piyasasına ilişkin beklentiler talebi sınırladı. İtalya'da ise diğer büyük ekonomilerden farklı olarak konut kredisi talebinde net bir değişim olmadı.
Bankalar koşulları sıkılaştırdı, ret oranı arttı
Konut kredisi talebi gerilerken bankaların yeni başvurular için kullandığı temel onay ölçütleri üçüncü çeyrekte genel olarak değişmedi. Buna karşılık kredi sözleşmelerinde müşterilere sunulan faiz ve diğer koşullarda belirgin bir sıkılaşma yaşandı. Bu alandaki net sıkılaşma oranı yüzde 16'ya çıkarak son üç yılın en yüksek düzeyine ulaştı.
Başvuruların reddedilme eğiliminde de artış görüldü. Bankaların net yüzde 5'i, üçüncü çeyrekte reddedilen konut kredisi başvurularının payının yükseldiğini bildirdi. Bu oran, 2015'ten bu yana kaydedilen yüzde 4'lük tarihsel ortalamanın üzerinde gerçekleşti. Almanya ve Fransa'daki bankalar ret payında artış bildirdi; İtalya ve İspanya'da ise net değişim olmadı.
Bankaların yılın son üç ayına ilişkin beklentileri ise zayıflamanın süreceğine işaret ediyor. Dördüncü çeyrekte konut kredisi talebine ilişkin net göstergenin eksi yüzde 36'ya gerilemesi bekleniyor. Aynı dönemde kredi onay ölçütlerinde net yüzde 10'luk sıkılaşma öngörülüyor. Fransız bankalarının talep beklentisi ise eksi yüzde 88 seviyesine kadar geriledi.
Avrupa Merkez Bankası'nın anketi 21 Eylül ile 6 Ekim 2026 arasında yapıldı ve 159 bankanın tamamı yanıt verdi.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Dunya Gazetesi.
