Emekli maaşı almasına rağmen yeniden çalışan vatandaşların rapor parası hakkı, sigorta statüsüne göre değişiyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi’ndeki yazısında çalışan emeklilerin geçici iş göremezlik ödeneğinden hangi durumlarda yararlanabileceğini anlattı. Değerlendirmede SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı, SGDP ve kamu çalışması için ayrı kurallar yer aldı.
Çalışan emekliler rapor parası alabilir mi?
Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, ilk sigortalılık başlangıcı Ekim 2008 öncesinde olan ve emeklilik sonrası özel sektörde yeniden çalışmaya başlayan kişiler için iki yol bulunuyor. Bunlardan biri emekli aylığını kestirerek kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışmak. Diğeri ise emekli maaşı almaya devam ederek Sosyal Güvenlik Destek Primi kapsamında çalışmak. Şirket ortağı olan veya kendi iş yerinde faaliyet gösteren Bağ-Kur emeklileri ise emekli aylıkları kesilmeden çalışmayı sürdürebiliyor.
Emekli aylığını kestirip tüm sigorta kollarına tabi çalışanlar, hastalık ve iş kazası durumlarında geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor. Hastalık halinde yetkili hekim ya da sağlık kurulu tarafından istirahat raporu düzenlenmesi gerekiyor. Bu durumda ödeme, istirahat süresinin üçüncü gününden itibaren SGK tarafından yapılıyor.
İş kazası veya meslek hastalığı halinde ise bekleme süresi uygulanmıyor. Karakaş’ın yazısına göre bu durumlarda ödeme, iş göremezliğin başladığı ilk günden itibaren başlıyor. İstirahat raporlarının e-Ödenek sistemi üzerinden ya da kâğıt ortamında SGK’ya iletilmesiyle işlem tamamlanıyor.
SGDP ile çalışan emekliler hastalıkta ödeme alır mı?
Emekli maaşını kesmeden SGDP kapsamında çalışanlar için tablo farklı. Karakaş, bu kişiler için hastalık ve analık sigortası kollarından geçici iş göremezlik ödeneği alınamadığını belirtti. Buna göre, emekli maaşı devam ederken olağan bir hastalık nedeniyle rapor alan kişilere SGK tarafından hastalık rapor parası ödenmiyor.
Ancak aynı kişi iş kazası geçirir ya da meslek hastalığına yakalanırsa geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor. Bu durumda da ödeme ilk günden itibaren başlıyor. Karakaş, çalışan emeklilerin işe girişte hangi sigorta statüsüne tabi olduklarını bilmesinin önemli olduğunu vurguladı.
Malullük aylığı alanlar ve kamuda çalışan emekliler
Karakaş’ın değerlendirmesinde malullük aylığı alanlar için de ayrı hükümler yer aldı. Buna göre malullük aylığı alan kişiler, maaşlarını kestirmeden yeniden çalışamıyor. SGDP kapsamında çalışma da SGK mevzuatına göre mümkün değil. Maaşı kestirerek yeniden sigortalı çalışan maluller ise normal sigortalılar gibi hastalıkta üçüncü günden, iş kazası ve meslek hastalığında ise ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
Kamuda yeniden çalışan emekliler için de özel düzenlemeler bulunuyor. Karakaş, genel bütçeli kamu idareleri, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait kurumlarda emekli aylığı kesilmeden çalışmanın genel olarak mümkün olmadığını hatırlattı. Kamuda 4/1-a kapsamında sigortalı çalışan emekliler ise hastalık halinde üçüncü günden itibaren, iş kazası veya meslek hastalığında ise ilk günden itibaren ödeme alabiliyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Yeni Bakış.
