NASA’nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi, Dünya yüzeyinin 171 milin (275 kilometre) altındaki yörüngeye inmesiyle bilim görevini tamamladı. Bu irtifada artan atmosfer sürtünmesi, uydudaki teleskopların gök cisimlerini kararlı biçimde izlemesini zorlaştırdı. Swift’in son gözlemi 20 Ekim’de yapıldı; aracın önümüzdeki haftalarda atmosfere yeniden girmesi bekleniyor.
Görevin bitiş nedeni ve son gözlem
NASA Science Missions tarafından paylaşılan bilgilere göre, görevin sona ermesinin temel nedeni yörüngedeki alçalma ve bunun yarattığı sürüklenme etkisi oldu. Swift’in teleskopları, bu koşullarda hedeflerine istikrarlı biçimde bakamaz hale geldi. Böylece gözlemevinin bilimsel çalışma dönemi kapandı.
NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, Swift’in iki yıllık birincil görev için tasarlandığını, ancak on katından daha uzun süre verimli çalıştığını söyledi. Domagal-Goldman, Swift’in değişen evrene dair anlayışı ilerlettiğini ve hızlı tepki gerektiren gözlemlerin önemini gösteren bir dönüşümün parçası olduğunu belirtti.
Swift’in bilimsel üretimi
NASA’nın aktardığına göre Swift, görev süresi boyunca 2 binden fazla gama ışını patlamasını gözlemledi. Ayrıca 1.400’den fazla süpernova patlamasını inceledi, kara deliklerce parçalanan yıldızları izledi, etkin galaksileri takip etti ve tüm gökyüzünü kapsayan bir X-ışını taraması yürüttü. Gözlemevi asteroitler ve kuyruklu yıldızlar üzerine de veri topladı.
Swift verileri yaklaşık 7 bin yayımlanmış bilimsel makaleye katkı sağladı. NASA, bu veri birikiminin çok dalga boylu gözlemlerden oluşan olağanüstü bir arşiv yarattığını ve bunun uzun yıllar yeni keşifleri destekleyebileceğini bildirdi.
Hızlı tepki düzeni ve arşivin kapsamı
Misyondan sorumlu baş araştırmacı S. Bradley Cenko, Swift’in kısa süreli gama ışını patlamalarını izlemek üzere tasarlandığını anlattı. Bu patlamaların büyük teleskoplarla yakalanamayacak kadar hızlı geliştiğini, Swift’in ise konumu tespit edip diğer gözlemevlerine ilettikten sonra teleskoplarını yaklaşık bir dakika içinde hedefe çevirebildiğini söyledi.
NASA’nın paylaştığı bilgilere göre Swift, kasım 2004’te yörüngeye fırlatıldı ve ertesi ay görevine başladı. 2018’de, Neil Gehrels’in anısına adı değiştirildi. Arşivde yaklaşık 22 yıllık parlaklık ölçümleri, çok dalga boylu tayflar ve Ultraviolet/Optical Telescope’tan 1,5 milyondan fazla görüntü bulunuyor. Açık erişimli veri seti yaklaşık 12 terabayt büyüklüğünde.
NASA, Swift sonrası dönemde de uzay olaylarına hızlı tepki verecek yeni seçenekler aramayı sürdüreceğini ve mevcut görevlerle bu boşluğu geçici olarak doldurmayı planladığını açıkladı.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: NASA.
