İngiltere'deki Warwick Üniversitesi'nden astrofizikçi Mark Hollands öncülüğündeki ekip, Dünya'ya yaklaşık 65 ışık yılı uzaklığa kadar olan 151 beyaz cüce yıldızın verilerini inceleyerek insan gözü tarafından yeşil renkte algılanabilecek bir yıldız tespit etti. Çalışma, RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlandı.
Renk, doğrudan görüntüyle değil spektrumla hesaplandı
Araştırmacılar yıldızın rengini görsel gözlemlerle değil, yıldızdan yayılan ışığın farklı dalga boylarına ayrılmasıyla elde edilen spektrum verileri üzerinden değerlendirdi. Çalışma, yıldızların kimyasal bileşimleri ile insan gözünün renk algısı arasındaki ilişkiye odaklandı.
Yeşil görünebileceği hesaplanan beyaz cücenin atmosferinde kalsiyum, sodyum ve lityum elementleri öne çıkıyor. Bu elementlerin yıldızdan yayılan ışığın spektrumunu etkilemesi, algılanan rengin alışılmış yıldız renklerinden farklılaşmasına neden olabiliyor.
Beyaz cüceler eski gezegenlerin izlerini taşıyabiliyor
Beyaz cüceler, Güneş benzeri yıldızların yaşamlarının son aşamasında geride bıraktıkları son derece yoğun ve sıcak yıldız kalıntıları olarak biliniyor. Araştırmanın dikkat çeken bir yönü de bu yıldızların atmosferlerinde bulunan elementlerin, geçmişte çevrelerinde yer alan gezegen sistemleri hakkında bilgi verebilmesi oldu.
Beyaz cücelerin atmosferlerinde helyumun yanı sıra demir, magnezyum ve sodyum gibi elementlerin izlerine rastlanabiliyor. Kayalık gök cisimlerinde yaygın olan bu maddeler, yıldızın geçmişinde gezegenlerin ya da asteroitlerin bulunmuş olabileceğine işaret ediyor. Bir gezegen ya da asteroit beyaz cüceye fazla yaklaştığında parçalanabiliyor; ortaya çıkan maddeler de yıldızın dış katmanlarına karışarak atmosferin kimyasal yapısını değiştirebiliyor.
Kaliforniya Üniversitesi San Diego'dan astronomi ve astrofizik profesörü Adam Burgasser, araştırmada beyaz cüceleri gezegenlerin geçmişinin araştırılabildiği bir tür suç mahalline benzetti.
Yeşilin yanında pembe ton da belirlendi
Çalışmada yalnızca yeşil renkte algılanabilecek bir yıldız bulunmadı. Araştırmacılar, insan gözüne somon pembesi tonlarında görünebilecek bir başka beyaz cüce de belirledi. Mark Hollands, bu rengin yıldızın atmosferindeki yüksek karbon molekülü yoğunluğuyla bağlantılı olduğunu ifade etti.
Penn State Scranton'dan astrofizikçi Agnès Kim ise çalışmanın beyaz cücelere ilişkin mevcut bilimsel bilgileri kökten değiştirmediğini, ancak fiziksel veriler ile insanın görsel algısını bir araya getiren yaklaşımı nedeniyle dikkat çekici olduğunu değerlendirdi.
Yeni gözlemlerle sayı artabilir
Araştırmacılar, yeni spektroskopik gözlem programları sayesinde incelenebilecek beyaz cüce yıldız sayısının önemli ölçüde artmasını bekliyor. Hollands, spektrum verilerine ulaşılabilen beyaz cüce sayısının yaklaşık 10 katına çıkabileceğini belirtti. Bu gelişmeyle birlikte insan gözüne yeşil renkte görünebilecek beyaz cüce yıldızların sayısının da bir veya iki örnekten 10 ila 20'ye yükselebileceği öngörülüyor.
Bilim insanları, yıldızların sıcaklıkları, atmosferlerindeki elementler ve algılanan renkleri arasındaki ilişkilerin incelenmesinin beyaz cücelerin sınıflandırılmasına katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Yeni Bakış.
