Hazine ve Maliye Bakanlığı, dijital dönüşüm vizyonu kapsamında vergi işlemlerinde yapay zekâ ve robotik süreç otomasyonunu devreye aldı. Vergi dairelerinde yıllardır insan eliyle yürütülen birçok işlem artık elektronik ortamda ve otomatik olarak tamamlanıyor. Böylece hem mükelleflerin işlemlerinde hız kazanması hem de kamu gelirlerinde tahsilat sürecinin daha etkin yönetilmesi hedefleniyor.
Dijital Vergi Dairesi Rekor Kullanımda
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hayata geçirilen Dijital Vergi Dairesi, vergi mükelleflerine internet üzerinden 7/24 işlem yapma imkânı sunuyor. Ödeme, dilekçe gönderme, bildirim, beyanname teslimi gibi birçok işlem artık vergi dairesine gitmeden yapılabiliyor. 2024 yılında sistem üzerinden 362 milyon giriş yapılırken, 111 milyon beyanname ve 12 milyon dilekçe elektronik ortamda işlendi. Ayrıca e-Fatura, e-Makbuz, e-İrsaliye ve e-Dekont gibi belgelerin düzenlenmesiyle yalnızca 2024’te 17,8 milyar elektronik belge oluşturuldu. Defter tutma yükümlülüğü olan 4 milyon mükellef de e-Defter ve Defter Beyan Sistemi üzerinden işlemlerini gerçekleştirdi.
Bürokratik Yük Azalıyor
Vergi dairelerindeki en büyük sorunlardan biri olan bürokratik gecikmeler, dijitalleşme ile ortadan kaldırılıyor. Tahakkuk, tahsilat, haciz, tebligat ve yazışma işlemleri artık elektronik ortamda yapılabiliyor. Yılda 100 milyondan fazla kağıt belge üretilmesine neden olan ödeme emirleri, ihbarnameler ve haciz varakaları e-belgeye dönüştürülüyor. Mükelleflerin talep ettiği borcu yoktur yazısı gibi belgeler sistem tarafından otomatik cevaplanıyor. Ayrıca, ödeme süresini kaçıran mükellefler için gerekli düzeltme ve tahakkuk fişleri de yapay zeka destekli otomasyonla düzenleniyor.
Yapay Zekâ ile İlk Uygulamalar
Başkanlık, yakın dönemde kritik bir adım daha attı: Artık vergi dairelerinde personel onayı gerektiren bazı belgeler, tamamen robotik süreç otomasyonu ile hazırlanıyor. Örneğin, pişmanlıkla verilen ancak ödemesi yapılmayan beyannamelere ilişkin düzeltme fişleri ve vergi-ceza ihbarnameleri artık hiçbir insan müdahalesi olmadan hazırlanıyor. Böylece hem işlem süresi kısaldı, hem de insan hatasından kaynaklanabilecek gecikmeler önlendi.
Bakan Şimşek: "Gecikmeler Ortadan Kalkacak"
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, uygulamanın mükellefler için önemli bir kolaylık olduğunu belirterek şunları söyledi: “Tüm bu çalışmalarla, mükelleflere verilen hizmetlerin kalitesini artırmayı, bürokratik süreçlerden kaynaklı gecikmelerin ortadan kaldırılmasını ve sınırlı sayıdaki insan kaynağının doğru ve verimli süreçlerde kullanılabilmesini hedefliyoruz.” Şimşek ayrıca, özelge başvurularının da yapay zekâ ile cevaplanabilmesi için çalışmaların devam ettiğini açıkladı.
Yeni Dönem Başladı
Türkiye, vergi işlemlerinde yapay zekâ teknolojisini devreye alarak dünyada öne çıkan ülkelerden biri haline geliyor. Dijitalleşme sayesinde hem vatandaşın iş yükü azalacak hem de kamu gelirlerinin tahsilatı hızlanacak. Uzmanlara göre, önümüzdeki yıllarda vergi uygulamalarının büyük bölümü yapay zekâ destekli hale gelecek.
