Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ekim 2026 dönemine ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi sonuçlarını açıkladı. İmalat sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin yanıtlarına göre mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi bir önceki aya kıyasla 2,2 puan azalarak 99,8’e indi. Mevsimsellikten arındırılmış endeks ise 1,4 puanlık düşüşle 101,1 seviyesinde gerçekleşti.
Anket 1-14 Ekim’de 1.965 iş yerinin katılımıyla yapıldı
TCMB’nin ekim ayı İktisadi Yönelim Anketi, 1-14 Ekim 2026 tarihleri arasında imalat sanayinde faaliyet gösteren 1.965 iş yerinin katılımıyla gerçekleştirildi. Endeks, işletmelerin verdiği yanıtların ağırlıklandırılması ve toplulaştırılmasıyla hesaplandı. Verilere göre genel ekonomik gidişata ilişkin değerlendirmeler, gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve mevcut toplam sipariş miktarı endeksi aşağı yönlü etkiledi.
Öte yandan mevcut mamul mal stokları, sabit sermaye yatırım harcamaları, gelecek üç aya ilişkin istihdam beklentileri ve ihracat sipariş miktarına yönelik değerlendirmeler endekse artış yönünde katkı sağladı. Böylece endeksin alt kalemlerinde hem zayıflama hem de sınırlı destek sağlayan unsurlar aynı anda izlendi.
İç piyasa siparişlerinde görünüm zayıfladı
Son üç aylık döneme ilişkin değerlendirmelerde, üretim hacminin arttığını bildiren işletmeler lehine olan seyir önceki aya göre zayıfladı. İhracat sipariş miktarının azaldığını belirten işletmeler lehine olan görünüm de zayıflarken, iç piyasa siparişlerinde önceki dönemde artış bildirenler lehine olan tablo ekim ayında azalış bildirenler lehine döndü.
Mevcut toplam sipariş miktarının mevsim normallerinin altında olduğunu söyleyen işletmelerin değerlendirmeleri güçlendi. Mamul mal stoklarında ise mevsim normallerinin üzerinde stok bulunduğunu bildirenler lehine olan seyir, stokların mevsim normallerinin altında olduğunu belirtenler lehine değişti.
Talep yetersizliği üretimi sınırlayan ana unsur oldu
Ankete göre işletmelerin yüzde 55,6’sı üretim faaliyetlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını bildirdi. Üretiminde kısıtlayıcı faktör belirten işletmeler arasında en yüksek oran talep yetersizliğinde kaydedildi. İşletmelerin yüzde 12,8’i talep yetersizliğini üretimlerini kısıtlayan en önemli unsur olarak gösterdi.
Mali imkânsızlıklar yüzde 9,1, hammadde ve ekipman yetersizliği yüzde 9,0, işgücü yetersizliği yüzde 8,5 ve diğer faktörler yüzde 5,0 oranında gerçekleşti. Temmuz ayında üretimi kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını bildiren işletmelerin oranı yüzde 56,9 seviyesindeydi; aynı dönemde talep yetersizliğini en önemli kısıtlayıcı faktör olarak gösterenlerin oranı yüzde 12,7 olmuştu.
Gelecek üç aylık dönemde üretim hacmi ve iç piyasa sipariş miktarında artış öngören işletmeler lehine olan seyir zayıflarken, ihracat sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan görünüm güç kazandı. İstihdam beklentilerindeki artış yönlü değerlendirmeler ve gelecek 12 aylık döneme ilişkin sabit sermaye yatırım harcaması beklentileri de önceki aya göre güçlendi.
İmalat sanayinde gelecek 12 aylık dönem sonuna ilişkin yıllık ÜFE beklentisi ise bir önceki aya kıyasla 0,6 puan azalarak yüzde 30,4 oldu. Son üç aylık dönemde ortalama birim maliyetlerin arttığına ilişkin değerlendirmelerde belirgin bir değişiklik görülmezken, gelecek üç ayda maliyet artışı bekleyen işletmeler lehine olan seyir bir miktar güçlendi. Aynı dönemde satış fiyatlarının artacağını öngören işletmeler lehine olan seyirde ise zayıflama kaydedildi.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Yeni Bakış.
