Tarım sektöründe üretim maliyetlerindeki yükseliş hız kesmeden devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Nisan 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerine göre, çiftçilerin üretimde kullandığı mal ve hizmetlerin maliyeti yıllık bazda yüzde 38,97 arttı. Aylık artış ise yüzde 5,61 olarak gerçekleşti.
Açıklanan veriler, tarımsal üretimde maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koyarken, özellikle enerji, gübre ve tarımsal girdilerdeki yükselişin üreticiler üzerindeki yükü artırdığına işaret etti. Tarım-GFE, 2026 yılı Nisan ayında bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 17,49 yükselirken, son on iki aylık ortalamalara göre artış oranı yüzde 33,79 olarak kaydedildi.
Tarımda kullanılan girdiler daha hızlı arttı
Endeksin ana gruplarına bakıldığında en dikkat çekici yükselişin tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde gerçekleştiği görüldü. Bu grupta aylık artış yüzde 6,19 olurken, yıllık artış yüzde 41,21'e ulaştı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde ise aylık artış yüzde 1,95, yıllık artış ise yüzde 25,80 olarak hesaplandı. Uzmanlar, üretim sürecinde doğrudan kullanılan girdilerdeki yükselişin çiftçilerin maliyetlerini daha fazla etkilediğini ve bu durumun tarımsal ürün fiyatları üzerinde de baskı oluşturabileceğini belirtiyor.
Gübre fiyatları dikkat çekti
Alt gruplar incelendiğinde yıllık bazda en yüksek artışın gübre ve toprak geliştiriciler kaleminde yaşandığı görüldü. Bu gruptaki fiyat artışı yüzde 62,77'ye ulaştı. Tarımsal üretimin temel girdilerinden biri olan gübredeki yükseliş, üretim maliyetlerinin artmasında en önemli etkenlerden biri olarak öne çıktı. Sektör temsilcileri, gübre maliyetlerindeki yükselişin özellikle bitkisel üretimde kârlılığı olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor.
Enerji maliyetleri üreticiyi zorladı
Aylık bazda en yüksek fiyat artışı ise enerji ve yağlayıcılar grubunda gerçekleşti. Nisan ayında bu kalemdeki artış oranı yüzde 12,54 oldu. Mazot, enerji ve çeşitli yakıt maliyetlerindeki yükselişin tarımsal faaliyetlerin hemen her aşamasını etkilediği belirtilirken, enerji fiyatlarının üretim maliyetleri üzerindeki belirleyici rolünü koruduğu vurgulanıyor.
Tarım sektöründe ekimden hasada, sulamadan taşımaya kadar birçok süreçte enerji kullanımının önemli yer tuttuğuna dikkat çeken uzmanlar, bu alandaki maliyet artışlarının gıda fiyatlarına da yansıyabileceğini değerlendiriyor.
Üretim maliyetleri yakından izleniyor
Tarımsal girdi fiyatlarındaki yükseliş, hem üreticiler hem de tüketiciler açısından önemli göstergeler arasında yer alıyor. Üretim maliyetlerinde yaşanan artışlar, ilerleyen dönemlerde tarımsal ürün fiyatları üzerinde etkili olabiliyor. Ekonomi çevreleri, özellikle gübre, enerji ve yem gibi temel girdilerdeki fiyat hareketlerinin tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor. TÜİK tarafından açıklanacak bir sonraki Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi bülteninin ise 20 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanacağı bildirildi.
