Türkiye'de geri dönüşüm ve atık yönetimi alanında uzun süredir hazırlıkları sürdürülen Depozito İade Sistemi için geri sayım başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilecek uygulama kapsamında vatandaşlar, belirlenen depozito iade noktalarına teslim edecekleri pet şişe, cam şişe ve metal içecek kutuları karşılığında ödeme alabilecek. Yeni sistem 1 Temmuz 2026 tarihinde Türkiye genelinde uygulanmaya başlanacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sistemin hem çevrenin korunmasına hem de geri dönüşüm oranlarının artırılmasına önemli katkı sağlayacağını belirterek, teslim edilen her uygun ambalaj için vatandaşlara 1 lira ödeme yapılacağını açıkladı.
Her şişe ve kutu için 1 lira ödeme
Yeni uygulamayla birlikte vatandaşlar depozito iade makinelerine bıraktıkları her pet şişe, cam şişe ve metal içecek kutusu için 1 lira kazanacak. Sistemden elde edilen tutarlar vatandaşların hesaplarına aktarılabilecek veya anlaşmalı marketlerde alışverişlerde kullanılabilecek. Böylece hem geri dönüşüm teşvik edilecek hem de atıkların ekonomiye yeniden kazandırılması sağlanacak.
Uygulama tüm Türkiye'de başlayacak
Depozito İade Sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla 81 ilde eş zamanlı olarak devreye alınacak. Bu kapsamda depozito iade makineleri marketler, alışveriş merkezleri, toplu yaşam alanları ve vatandaşların yoğun olarak kullandığı noktalara yerleştirilecek. Yetkililer, sistemin kısa sürede ülke genelinde yaygınlaştırılarak geri dönüşüm kültürünün güçlendirilmesini hedefliyor.
"DOA" logolu ambalajlar kabul edilecek
Uygulamadan yararlanabilmek için içecek ambalajlarının üzerinde özel işaret bulunması gerekecek. Vatandaşlar, ambalajlar üzerindeki "DOA" logosunu kontrol ederek ürünün depozito sistemine dahil olup olmadığını anlayabilecek. Sistem yalnızca belirlenen standartlara uygun ambalajları kabul edecek. Bu sayede geri dönüşüm sürecinin daha kontrollü ve verimli şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.
Ürün fiyatlarına ek ücret yansıtılmayacak
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, kamuoyunda zaman zaman gündeme gelen "ürün fiyatlarına depozito eklenecek" iddialarına da açıklık getirildi. Yetkililer, uygulama nedeniyle tüketicilerden ek depozito bedeli alınmayacağını vurguladı. Depozito adı altında vatandaşlardan ilave ücret talep edilmesinin söz konusu olmadığı belirtilirken, bu yönde uygulama yapan kişi veya işletmeler hakkında yasal işlem uygulanacağı ifade edildi.
Hedef çevreyi korumak ve tasarruf sağlamak
Depozito İade Sistemi ile milyonlarca ambalajın geri dönüşüme kazandırılması hedefleniyor. Bakanlık verilerine göre uygulamanın tam kapasiteyle çalışması halinde yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik tasarruf sağlanabilecek. Ayrıca her yıl milyarlarca adet ambalaj atığının çevreye karışmasının önüne geçilmesi ve doğal kaynak kullanımının azaltılması amaçlanıyor. Uzmanlar, depozito sistemlerinin uygulandığı ülkelerde geri dönüşüm oranlarının önemli ölçüde yükseldiğine dikkat çekiyor.
Geri dönüşümde yeni dönem başlıyor
Çevre politikalarının önemli projelerinden biri olarak gösterilen uygulama, Türkiye'nin döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sağlayacak adımlar arasında yer alıyor. Sistem sayesinde hem vatandaşların geri dönüşüme katılımının artırılması hem de atık yönetiminde daha sürdürülebilir bir model oluşturulması hedefleniyor. Yetkililer, vatandaşların uygulamaya yoğun ilgi göstermesi halinde geri dönüşüm oranlarında önemli artış yaşanabileceğini ve çevresel faydanın yanı sıra ekonomik kazanımların da büyüyeceğini belirtiyor.
