Avrupa Merkez Bankası’nın açıklamasına göre SEPA anlık euro transferi, elektronik bir ödemenin alıcının hesabında saniyeler içinde kullanılabilir hale gelmesini sağlayan sistemdir. Bu yapı, euro cinsinden ödemelerin günün her saati, yılın 365 günü yapılabilmesine dayanır. SEPA, yani Single Euro Payments Area, euro ile ödeme yapmayı Avrupa içinde daha kolay, güvenli ve verimli hale getirmeyi amaçlar.
SEPA Instant Credit Transfer Scheme neyi ifade ediyor?
ECB’ye göre anlık ödemeler, Avrupa’daki ödeme hizmet sağlayıcılarının üzerinde uzlaştığı ortak kural ve standartlarla çalışır. Bu çerçeve SEPA Instant Credit Transfer Scheme olarak adlandırılır. Klasik elektronik ödemelerde işlemin tamamlanması bir iş gününü bulabilir. Hafta sonu ya da resmî tatilde yapılan ödemeler ise alıcıya ancak bir sonraki iş gününde ulaşmaya başlayabilir. Anlık ödeme sistemi bu bekleme süresini ortadan kaldırır.
Sistemin temel özelliği, gönderilen tutarın alıcının hesabında saniyeler içinde erişilebilir olmasıdır. ECB’nin açıklamasında bu işlemlerin günün her saati ve haftanın her günü çalıştığı vurgulanır. Bu nedenle anlık ödeme, zaman kısıtı olan transferlerde geleneksel elektronik ödemeden ayrılır.
Avrupa’da erişim ve ücretler nasıl düzenleniyor?
ECB, Avrupa genelinde anlık ödemelere erişimin her yerde aynı düzeyde olmadığını, bunun Instant Payments Regulation ile değiştiğini belirtiyor. Buna göre, euro cinsinden “normal” kredi transferi sunan AB ödeme hizmeti sağlayıcılarının artık anlık euro gönderme ve alma seçeneğini de sunması gerekiyor. Düzenleme, tüketiciler ve işletmeler için anlık ödemelerin daha geniş biçimde kullanılabilmesini hedefliyor.
Aynı düzenleme, anlık ödemelere uygulanacak ücretlerin de sınırını çiziyor. Buna göre anlık ödeme ücretleri, aynı özelliklere sahip ve aynı kanal üzerinden yapılan normal kredi transferlerinden daha yüksek olamıyor. ECB, bu şartın anlık ödemelerin yaygınlaşmasını desteklediğini aktarıyor.
İşletmeler ve kullanıcılar için hangi kullanım alanları öne çıkıyor?
ECB’ye göre anlık ödemeler, çevrim içi alışverişte satıcının ödeme alamama riskini azaltabiliyor; çünkü ödeme, ürün gönderilmeden önce hesaba geçmiş oluyor. İşletmeler arası ödemelerde ise nakit akışının yönetimini kolaylaştırabiliyor, geç ödemeleri azaltabiliyor ve fatura mutabakatını hızlandırabiliyor.
Kuruma göre bu sistem aynı zamanda ödeme hizmet sağlayıcıları ve işletmeler için yeni dijital ödeme çözümlerinin önünü açıyor. Avrupa ödemeler piyasasında rekabeti ve verimliliği artıran bir altyapı olarak tanımlanıyor.
ECB ve TIPS sistemi ne yapıyor?
ECB, euro cinsinden elektronik ödemelerin güvenliği ve verimliliğinden sorumlu olduğunu belirtiyor. Kurumun hedeflerinden biri, anlık ödemelerin Euro bölgesi perakende ödeme stratejisinde tam olarak yaygınlaşması. ECB ayrıca, Avrupa pazarının daha entegre ve rekabetçi hale gelmesi için ödeme sektörüyle ortak kural ve standartlar üzerinde çalıştığını söylüyor.
Bu çerçevede, ödeme hizmet sağlayıcılarının anlık ödemeleri daha kolay sunabilmesi için TARGET instant payment settlement, yani TIPS hizmeti geliştirildi. Kasım 2018’de başlatılan sistem, sağlayıcıların Avrupa genelindeki müşterileri için ödemeleri anında, güvenli ve günün her saati sonuçlandırmasına imkân veriyor.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Avrupa Merkez Bankası (ECB).
