Eylül ayıyla birlikte Şanlıurfa’da kentin en önemli tarımsal ürünlerinden olan isotun hasadı başladı. Türkiye’nin pul biber ihtiyacının büyük kısmını karşılayan isot, yoğun emek ve zahmetli bir sürecin ardından sofralara ulaşıyor. Kentin “kırmızı altını” olarak anılan isot, çiğköfte başta olmak üzere lahmacun ve yöresel tepsi yemeklerinden kahvaltı sofralarına kadar hemen her öğünde tüketiliyor.
Zorlu Koşullarda Kadın Emeği
İsot üretiminde kadın işçilerin rolü dikkat çekiyor. Sabahın erken saatlerinde tarladan ve tesislerden başlayan mesai, akşam saatlerine kadar sürüyor. Kadın işçiler biberlerin sap, çöp ve yeşil kısımlarını ayıklayarak üretimin en kritik aşamasını üstleniyor. Ardından makinelerle ayrıştırılan biberler, talebe göre farklı sürelerde “terleme” işlemine bırakılıyor. Mor ve siyaha dönen biberler bu aşamanın ardından kurutuluyor ve isot haline getiriliyor. Kadın işçiler, çuval başına 20 TL kazanırken, günde 50 çuval temizleyen bir işçi ortalama 1.000 TL’ye yakın gelir elde edebiliyor. Ancak biberin acısı ve Urfa sıcağı, bu emeği oldukça zahmetli hale getiriyor.
Üretici: “Maliyetler Arttı, Fiyatlar Değişebilir”
Üretici Mehmet Polat, biber sezonunun ağustos ayında başlayıp kasım ayına kadar sürdüğünü belirterek, bu yıl işçilik maliyetlerinin yüzde 40 arttığını ifade etti. Polat, “Geçen yıl 16-17 TL’ye aldığımız biberi bu yıl 13-14 TL’den alıyoruz. Ancak işçilik maliyetlerimiz yükseldi. Şu anda isotun kilosunu toptan 350-450 TL arasında satıyoruz” dedi. Bir diğer üretici Zübeyyir Polat ise sıcaklığın biber için zorlayıcı ama faydalı olduğunu vurgulayarak, “Urfa sıcağı 45-50 dereceyi buluyor. Bu sıcak olmazsa biber kuruyamaz. Ancak bu şartlarda çalışmak çok zor. Ev yapımı isot satışını şu anda 400 TL’den başlattık. Rekolteye göre fiyatlar değişebilir” ifadelerini kullandı.
İsotun Sofraya Yolculuğu
Toplamda üç ay süren isot sezonunda, tarladan sofraya kadar geçen süreç titizlikle yürütülüyor. Kadınların sabırla hazırladığı biberler, kurutma, terleme ve öğütme aşamalarından geçtikten sonra pul biber haline geliyor. Bu zahmetli yolculuk, isotun neden Türkiye’nin en değerli baharatlarından biri olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Şanlıurfa’nın kırmızı altını isot, bu yıl da yüksek emek ve zorlu koşullar altında üretiliyor. Kadınların yoğun katkısıyla sofralara ulaşan isotun fiyatı 350-450 TL bandında şekillenirken, hem üreticiler hem işçiler artan maliyetler karşısında emeğinin karşılığını arıyor.
