Rekabet Kurumu, uzun süredir tartışılan “süt karşılığı yem” uygulamasına karşı harekete geçti. Yapılan incelemelerde üreticilerin aleyhine uygulamalar tespit edilmesi üzerine aralarında Sütaş, Pınar, Sek, Danone, Yörsan, Teksüt, Muratbey ve Tarım Kredi gibi sektörün önde gelen markalarının da bulunduğu 39 firma hakkında soruşturma başlatıldı.
“Süt Karşılığı Yem” Dayatmasına İnceleme
Kurulun yaptığı incelemelerde, bazı sanayicilerin üreticiden çiğ süt alımını, kendi sattıkları yemi satın alma şartına bağladığı ortaya çıktı. Buna göre:
- Üreticiden süt düşük fiyata alınırken, yem ise piyasa fiyatının üzerinde satıldı.
- Ödemelerin geciktirildiği ve yem-süt paritesine uyulmadığı tespit edildi.
- Gönüllü olması gereken yem uygulamasının üreticiye zorla dayatıldığı belirlendi.
- Bu uygulamanın üreticiyi ciddi ekonomik zarara uğrattığı, rekabeti bozduğu ve çiftçinin pazarlık gücünü kırdığı ifade edildi.
Kuruldan Katı Kurallar ve Yaptırım Uyarısı
Rekabet Kurulu, bundan sonra sanayicilerin uyması gereken kuralları net şekilde belirledi:
- Üreticiler yem almaya zorlanamayacak.
- Gönüllü alımda marka ve miktar dayatması yapılamayacak.
- Çiğ süt sözleşmelerinde yer alan vade, taban fiyat, prim ve gönüllülük maddelerine eksiksiz uyulacak.
Kurallara aykırı davranan firmalara Kanun’un 17. maddesi kapsamında idari para cezaları uygulanacak. Ayrıca ilgili firmaların, üreticilerin haklarını içeren bir bilgilendirme metnini tüm üreticilere ulaştırması zorunlu kılındı.
Sektör İçin Kritik Adım
Rekabet Kurumu’nun bu hamlesi, üreticilerin korunması ve pazarlık gücünün artırılması açısından tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor. Tarım ekonomistleri, soruşturmanın sonucunda uygulanacak olası para cezalarının ve bağlayıcı düzenlemelerin, sektördeki haksız uygulamaları önemli ölçüde frenleyeceğini belirtiyor. Türkiye’nin süt ve süt ürünleri sektöründe dengeleri değiştirecek bu soruşturma, üreticiye yönelik haksız şartların ortadan kaldırılması ve sektörün daha adil bir yapıya kavuşması açısından kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor.
