Türkiye'de reel sektörün ekonomiye ilişkin beklentilerinde haziran ayında sınırlı da olsa iyileşme görüldü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) verilerine göre, sanayi işletmelerinin mevcut durum ve gelecek döneme ilişkin değerlendirmelerini yansıtan endeks son dört ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi haziran ayında bir önceki aya göre 0,2 puan artarak 103,5 seviyesine yükseldi. Böylece reel sektör güveni şubat ayından bu yana görülen en yüksek düzeye çıktı.
Mevsimsel etkilerden arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi ise haziran ayında 102 seviyesinde gerçekleşti. Veriler, üretim ve yatırım beklentilerindeki iyileşmenin iş dünyasının genel görünümüne olumlu yansıdığını ortaya koydu.
Üretim beklentileri güveni destekledi
TCMB'nin anket sonuçlarına göre endeksteki yükselişte özellikle gelecek üç aya ilişkin üretim beklentilerindeki iyileşme etkili oldu. Firmaların üretim hacmine yönelik olumlu beklentileri, güven endeksini yukarı taşıyan en önemli unsurlar arasında yer aldı.
Bunun yanında sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin değerlendirmeler de reel sektörün yatırım iştahının devam ettiğine işaret etti. İşletmelerin makine, ekipman ve üretim kapasitesini artırmaya yönelik planları güven endeksine pozitif katkı sağladı.
Son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve mevcut sipariş seviyelerine ilişkin değerlendirmelerde görülen iyileşme de endeksi destekleyen diğer faktörler arasında yer aldı.
Genel ekonomik görünümde iyimserlik arttı
Ankete katılan firmaların ekonominin genel gidişatına ilişkin değerlendirmelerinde de olumlu bir görünüm ortaya çıktı. Özellikle iç talep ve üretim faaliyetlerine ilişkin beklentilerdeki toparlanma, iş dünyasının geleceğe daha iyimser bakmasına katkı sağladı.
Uzmanlar, reel kesim güvenindeki yükselişin sanayi üretimi ve ekonomik aktivite açısından olumlu sinyaller verdiğini belirtirken, endeksin 100 puanın üzerinde bulunmasının genel olarak iyimser bir görünüme işaret ettiğini vurguluyor.
İstihdam ve ihracat beklentileri geriledi
Öte yandan bazı göstergelerde zayıflama dikkat çekti. Gelecek üç aya ilişkin istihdam beklentileri ve ihracat siparişlerine yönelik değerlendirmeler güven endeksini aşağı yönlü etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
Ayrıca mevcut mamul mal stok seviyelerine ilişkin değerlendirmeler de endekste sınırlı bir baskı oluşturdu. Küresel ekonomik görünümdeki belirsizlikler ve dış talepteki dalgalanmaların ihracat beklentileri üzerinde etkili olduğu değerlendiriliyor.
Sanayi görünümünde temkinli iyileşme
Ekonomistler, kapasite kullanım oranında görülen artışla birlikte reel kesim güvenindeki yükselişin sanayi sektöründe temkinli bir toparlanmaya işaret ettiğini belirtiyor. Ancak finansman maliyetleri, küresel ticaretteki gelişmeler ve iç talebin seyri gibi unsurların önümüzdeki dönemde üretim ve yatırım kararları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceği ifade ediliyor.
Haziran ayında ulaşılan seviye, reel sektörün son aylarda yaşanan ekonomik gelişmelere rağmen üretim ve yatırım faaliyetlerine ilişkin beklentilerini koruduğunu ortaya koyarken, yılın ikinci yarısına ilişkin görünüm açısından da dikkat çekici bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
