Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA), İran'daki savaşın küresel akaryakıt maliyetlerine etkisine ilişkin analizini yayımladı. Kuruluşa göre Hürmüz Boğazı kaynaklı petrol şoku, dünya genelinde tüketicilere 468 milyar dolarlık ek yakıt maliyeti getirdi; bunun 160 milyar dolarlık bölümü ABD'ye yansıdı.
ABD, küresel faturanın en büyük kısmını üstlendi
Analizde, ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana benzin ve dizel fiyatlarındaki yükselişin etkisi hesaplandı. CREA, ABD'nin Hürmüz Boğazı kaynaklı küresel petrol şokundan diğer tüm ülkelerden daha fazla etkilendiğini belirtti ve bu krizin ülkenin yakıt faturasına 160 milyar dolar eklediğini kaydetti.
Bu tutarın, analize göre, toplam küresel maliyetin üçte birine denk geldiği ifade edildi. ABD'nin ardından 54 milyar dolarla Çin ikinci sırada, 17 milyar dolarla Kanada üçüncü sırada yer aldı.
Kişi başı maliyet ABD'de daha yüksek
CREA'nın çalışmasına göre, artan akaryakıt fiyatları ABD'de kişi başına 471 dolarlık ek maliyet yarattı. Bu rakamın, küresel ortalama olan 60 doların yaklaşık sekiz katı olduğu aktarıldı. Kişi başına en yüksek diğer maliyetler Kanada'da 422 dolar, Avustralya'da 386 dolar olarak sıralandı.
Analizde, ABD'de akaryakıt fiyatlarındaki artışın diğer piyasa ekonomileriyle benzer seviyelerde gerçekleştiği, ancak ülkenin kişi başına daha fazla yakıt tüketmesi ve petrole bağımlılığı azaltma konusunda sınırlı ilerleme kaydetmesi nedeniyle ayrıştığı görüşüne yer verildi.
Benzinli sürücüler daha fazla etkilendi
Çalışmada, ABD'de benzinli araç kullanan tipik bir sürücünün mart ayından bu yana yakıta ortalama 440 dolar daha fazla harcadığı belirtildi. Elektrikli araç kullanıcılarında ise şarj maliyetindeki artış 17 dolarla sınırlı kaldı.
Analiz, ABD'de elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payının 2026'nın ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre 3 puan azalarak yüzde 7,3'e gerilediğini ortaya koydu. Aynı dönemde bu oran Çin'de yüzde 57, Avrupa Birliği'nde yüzde 32 ve Norveç'te yüzde 98 olarak verildi.
CREA ayrıca, 2023'ten bu yana yakıt tüketimini azaltan ülkelerin maliyet artışlarını sınırlayabildiğini bildirdi. Analizde, azalan tüketim sayesinde Çin'in yaklaşık 10,8 milyar dolar, Almanya'nın 3,7 milyar dolar tasarruf sağladığı; ABD'de ise tasarruf tutarının 5,7 milyar dolar olduğu aktarıldı.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Temsili illüstrasyon
Kaynak: Ekonomim.
