Uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI, yayımladığı 2026 Küresel Piyasa Erişilebilirlik Değerlendirmesi’nde Türkiye sermaye piyasalarına ilişkin dikkat çekici tespitlerde bulundu. Raporda Türkiye'nin "Bilgi Akışı" kategorisindeki değerlendirmesi düşürülürken, piyasa şeffaflığı, açığa satış uygulamaları ve düzenleyici çerçeveye yönelik çeşitli eleştiriler sıralandı.
MSCI, özellikle yabancı yatırımcıların piyasaya erişimini ve yatırım kararlarını etkileyebilecek yapısal sorunlara dikkat çekerek, Türkiye'nin bilgi akışı notunu "artı" seviyesinden "eksi" seviyesine indirdi. Kuruluş, bu kararın arkasında pay sahipliği yapılarındaki şeffaflık eksikliği ve bazı hisselerde görülen fiyat oluşumunu bozabilecek işlem davranışlarına ilişkin endişelerin bulunduğunu belirtti.
Şeffaflık konusundaki endişeler öne çıktı
Raporda özellikle küçük ölçekli şirketlerde görülen koordineli işlem hareketlerinin piyasa fiyatlamalarını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi. MSCI, bu tür işlemlerin hisse senetlerinde yapay fiyat hareketlerine yol açabileceğini ve piyasa oynaklığını artırabileceğini değerlendirdi.
Kuruluş ayrıca yabancı kurumsal yatırımcıların şirketlerdeki gerçek halka açıklık oranlarını sağlıklı şekilde analiz etmekte zorlandığını belirtti. Bu durumun hem yatırım kararlarını hem de endeks takip eden fonların portföy oluşturma süreçlerini olumsuz etkileyebileceği vurgulandı.
Açığa satış yasağı eleştirildi
MSCI raporunda en dikkat çeken başlıklardan biri de Borsa İstanbul'da yeniden uygulamaya alınan açığa satış yasağı oldu.
Mart 2026'da tüm piyasada yeniden devreye alınan yasağın birkaç kez uzatıldığına dikkat çeken kuruluş, sermaye piyasalarının sağlıklı işleyişi açısından öngörülebilir kuralların önem taşıdığını belirtti.
Raporda, sık değişen düzenlemeler ve geçici tedbirlerin sürekli uzatılmasının yatırımcı güvenini zedeleyebileceği ifade edilirken, işlevsel bir açığa satış mekanizmasının gelişmiş piyasa standartlarının önemli unsurlarından biri olduğu vurgulandı.
Yabancı yatırımcıların karşılaştığı engeller sıralandı
MSCI'nin değerlendirmesinde Türkiye piyasalarına yönelik çeşitli yapısal sorunlara da yer verildi. Şirket bilgilerinin her zaman İngilizce yayımlanmaması, yabancı yatırımcıların bilgiye erişimini zorlaştıran unsurlar arasında gösterildi.
Bunun yanında döviz piyasasına yönelik müdahaleler, bazı döviz işlemlerindeki takas gecikmeleri, yatırımcı kayıt zorunluluğunun devam etmesi ve mevzuatın tamamının İngilizce olarak sunulmaması da eleştirilen başlıklar arasında yer aldı.
Raporda ayrıca saklama sistemlerine ilişkin bazı eksiklikler, hisse ödünç işlemlerinin sınırlı kapsamda uygulanması ve piyasa verilerinin kullanımına yönelik kısıtlamaların yatırım araçlarının erişilebilirliğini azaltabileceği belirtildi.
T+1 sistemine geçiş çalışmaları sürüyor
Öte yandan MSCI, Türkiye sermaye piyasalarında yürütülen modernizasyon çalışmalarına da değindi. Raporda Borsa İstanbul'un T+1 takas sistemine geçiş hazırlıkları kapsamında Ocak 2026'da test süreçlerini başlattığı hatırlatıldı.
Tüm piyasa katılımcılarının teknik hazırlıklarını yıl sonuna kadar tamamlamasının beklendiği belirtilirken, yeni sisteme geçiş için henüz resmi bir tarih açıklanmadığı ifade edildi.
Uzmanlar, T+1 takas sisteminin hayata geçirilmesinin uluslararası piyasalardaki uygulamalarla uyum açısından önemli bir adım olacağını belirtirken, yabancı yatırımcıların Türkiye piyasalarına ilgisinin artırılabilmesi için şeffaflık, öngörülebilirlik ve düzenleyici istikrarın kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
