Meclis Genel Kurulu’nda görüşmeleri süren Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik içeren teklifin önemli maddeleri kabul edildi. Düzenleme, çalışma hayatından sosyal medyaya, çocuk koruma politikalarından doğum izinlerine kadar geniş bir alanı kapsarken, özellikle babalık izninin artırılması dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
Babalık izni iki katına çıkarıldı
Kabul edilen düzenlemeye göre, İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte çalışan babalara verilen ücretli izin süresi artırıldı. Buna göre, işçinin eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli babalık izni 5 günden 10 güne çıkarıldı. Bu adım, aile bütünlüğünü destekleyen sosyal politikalar kapsamında önemli bir genişleme olarak değerlendiriliyor.
Çocuklarla ilgili alanlarda sıkı güvenlik önlemleri
Düzenleme kapsamında Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen hükümlerle, çocukların bulunduğu alanlarda çalışacak kişiler için ciddi kısıtlamalar getirildi. Buna göre;
- Cinsel saldırı
- Çocuk istismarı
- Uyuşturucu suçları
- Fuhuş ve insan ticareti
- Kasten öldürme
gibi suçlardan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan kişiler, çocukların yoğun bulunduğu hiçbir iş yerinde faaliyet gösteremeyecek.
Bu kişiler:
- Kreş, okul, yurt, oyun alanı gibi yerleri işletemeyecek
- Bu alanlarda çalıştırılamayacak
- Herhangi bir görev üstlenemeyecek
Ayrıca bu kapsamda olanlara iş yeri açma ruhsatı da verilmeyecek. Tespit edilmesi halinde işletmeler için devir süreci başlatılacak, aksi durumda ruhsat iptal edilecek.
İşverenlere ağır yaptırımlar geliyor
Yeni düzenlemeye aykırı şekilde personel çalıştıran işverenlere ciddi yaptırımlar uygulanacak.
- Her bir ihlal için brüt asgari ücretin 3 katı para cezası
- Aykırılığın devam etmesi halinde 7 katına kadar ceza
- Devam eden ihlallerde iş yeri ruhsatının iptali öngörülüyor.
Ayrıca çalışanların uygunluk belgelerini 6 ayda bir işverene sunması zorunlu hale getirildi.
Doğum izni süresi genişletildi
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle doğum izinlerine ilişkin süreler de artırıldı.
- Analık hali kapsamındaki süre 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı
- Çalışan kadınlara doğum öncesi ve sonrası toplam izin süresi genişletildi
- Çoğul gebelikte ek süre uygulaması devam edecek
Bunun yanı sıra, belirli şartları sağlayan sigortalı kadınlara doğum sürecinde geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi uygulaması sürdürülecek.
Askeri personel için de düzenleme
Türk Silahlı Kuvvetleri ve bağlı birimlerde görev yapan kadın personel için de önemli değişiklikler yapıldı.
- Doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı
- Toplam ücretli doğum izni süresi 24 haftaya yükseltildi
Ayrıca:
- Evlat edinen askeri personele 8 hafta izin
- Koruyucu aile olanlara 10 gün izin hakkı tanındı.
Sosyal medyaya yaş sınırı ve ebeveyn kontrolü
İnternet düzenlemeleri kapsamında sosyal ağ sağlayıcılara yönelik yeni yükümlülükler getirildi. Buna göre:
- 15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacak
- 15 yaş üstü çocuklar için ayrıştırılmış içerik sunulacak
- Ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale gelecek
Platformlar ayrıca:
- Aldatıcı reklamları engellemekle yükümlü olacak
- Belirli büyüklüğün üzerindeki platformlar içerik kaldırma kararlarını hızla uygulamak zorunda kalacak
- Yükümlülüklere uyulmaması halinde reklam yasağı ve bant daraltma gibi yaptırımlar devreye girecek.
Oyun platformlarına yeni kurallar
Düzenleme, dijital oyun sektörünü de kapsıyor.
- Oyunlar yaş kriterine göre derecelendirilecek
- Uygunsuz içerikler platformlardan kaldırılacak
- Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getirilecek
Kurallara uymayan platformlara milyonlarca liralık para cezaları uygulanabilecek, ihlalin sürmesi halinde bant daraltma yaptırımı devreye alınabilecek.
Vergi düzenlemesi ve sosyal destekler
Kanun kapsamında ayrıca:
- Darülaceze’ye yapılan bağışlar kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek
- Bu düzenleme, sosyal yardım kuruluşlarına yapılan desteklerin artırılmasını hedefliyor.
Meclis’te kabul edilen düzenleme, çalışma hayatı, çocuk güvenliği ve dijital alanı aynı anda kapsayan çok boyutlu bir reform niteliği taşıyor.
Özellikle:
- Babalık izninin artırılması
- Çocuklara yönelik koruma önlemlerinin sıkılaştırılması
- Dijital platformlara getirilen yükümlülükler
yeni dönemde sosyal politikaların daha kapsamlı hale getirileceğini ortaya koyuyor.
