Kakao piyasasında son yılların en sert dalgalanmaları yaşanıyor. Geçen yıl kuraklık, hastalıklar ve arz sorunları nedeniyle ton başına 12 bin 931 dolara kadar çıkarak rekor kıran kakao fiyatları, bu yıl tam tersine güçlü bir düşüş trendine girdi. Batı Afrika’da yağışların artmasıyla rekolte beklentilerinin yükselmesi, küresel piyasada fiyatların hızla gevşemesine yol açtı. ABD merkezli Intercontinental Exchange verilerine göre kakao, 2024 sonundan bu yana yüzde 40’ın üzerinde değer kaybederek ton başına 7 bin doların altına geriledi. Bu düşüş, çikolata üreticilerinin maliyetlerini ciddi ölçüde aşağı çekebilir.
Arz artışı fiyatları bastırıyor
Batı Afrika’da, özellikle Fildişi Sahili ve Gana’da kuraklığın azalması ve üretim kapasitesinin toparlanması fiyatların ana itici gücü oldu. Ayrıca Ekvador, Brezilya, Peru ve Nijerya gibi diğer üretici ülkelerde de güçlü büyüme öngörülüyor. Bu durum, piyasada ciddi bir arz fazlası beklentisi yaratıyor. Uzmanlara göre, arzın artmasıyla birlikte kısa vadeli toparlanmalar olsa da genel trend aşağı yönlü olacak. Rabobank Analisti Oran van Dort, 2025/2026 sezonunda arz fazlalığının daha da belirginleşeceğini ve fiyatların kademeli olarak gerilemeye devam edeceğini vurguladı.
Çikolata maliyetleri düşebilir
Kakao fiyatlarındaki sert düşüş, doğrudan çikolata üreticilerinin maliyetlerine yansıyacak. Yüksek fiyatlar nedeniyle bir süredir satış baskısı altında kalan sektör, bu gerilemeyle nefes alabilir. Ancak analistler, fiyatların 3 bin doların altına inmesinin zor olduğunu belirterek, Batı Afrika’daki yapısal sorunların fiyatlarda kalıcı düşüşü engelleyebileceğine dikkat çekiyor. Geçtiğimiz yıl, hem kuraklık hem de CSSVD virüsü gibi tarımsal hastalıkların mahsulleri tehdit etmesi fiyatlarda sert yükselişlere yol açmıştı. Hatta büyük kakao fabrikaları maliyetleri karşılayamayarak üretimi kısmış, bu da arz şokunu derinleştirmişti. Bu yıl ise tam tersi bir tablo oluştu: Rekolte artışı beklentisi ve zayıflayan talep fiyatları aşağı çekiyor. Kakao piyasasında düşüş eğilimi sürse de belirsizlik yüksek. Çikolata sevenler için bu, kısa vadede daha uygun fiyatlarla ürünlere ulaşma ihtimalini artırırken; üreticiler için stratejik bir maliyet avantajı oluşturabilir.
