İhracatçıların yoğun talep gösterdiği kredilerde yaşanan maliyet artışı ve uzun bekleme süreleri iş dünyasında ciddi sıkıntılara yol açıyor. Özellikle Eximbank kredilerinde bankaların teminat mektubu komisyonlarını yükseltmesi ve TL reeskont kredilerinde başvuru yoğunluğu nedeniyle bekleme sürelerinin iki ayı aşması, sanayicileri alternatif olarak döviz kredilerine yöneltiyor.
Komisyon Yükü Ağırlaşıyor
Eximbank kredilerinden yararlanmak isteyen ihracatçılar, bankaların giderek yükselen teminat mektubu komisyonlarıyla karşılaşıyor. Daha önce yüzde 1 seviyelerinde olan oranların bazı durumlarda yüzde 3–4’e kadar çıktığı ifade ediliyor. İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan, bu artışın ihracatçılar için önemli bir maliyet unsuru haline geldiğini belirterek, “Komisyon oranlarına bir tavan getirilmesi gerekiyor” çağrısında bulundu.
Reeskont Kredilerinde Kuyruklar Uzadı
Merkez Bankası kaynaklı TL reeskont kredilerine olan yoğun talep, arzı aşmış durumda. Günlük limitler artırılsa da başvuruların çokluğu nedeniyle tahsis süreleri geçmişte dört hafta iken bugün iki ayı aşmış durumda. Bazı bankaların ise kredi için 2026 yılının ilk çeyreğine tarih verdiği belirtiliyor. ZÜCDER Başkanı Burak Önder, arzın sınırlı olmasına karşılık talebin yüksekliğine dikkat çekerek, “Limitlerin artırılıp sürelerin hızlandırılması kritik önemde” dedi.
Sanayici Kur Şokuna Karşı Savunmasız
TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat, yüksek TL kredi maliyetleri ve Eximbank’ta artan teminat baskısının şirketleri döviz kredilerine yönelttiğini vurguladı. Fayat, bu durumun bilançolardaki kırılganlığı artırdığını ve olası bir kur şokunda sanayicinin savunmasız kalacağını söyledi. Fayat ayrıca, teminat mektubu komisyonlarının en fazla yüzde 2 ile sınırlandırılması gerektiğini dile getirdi.
Döviz Kredilerinin Payı Yükseliyor
Ticari kredilerde döviz cinsi kredilerin payı yeniden yükselişe geçti. 2023 yılında yüzde 37,42 seviyesine kadar gerileyen oran, 2024’te artışa geçerek 2025 Haziran’ında yüzde 51’e ulaştı. Bugün itibarıyla ticari kredilerin yarısından fazlası yabancı para cinsinden kullanılıyor. İhracatçı kredilerinde artan komisyon yükü ve uzayan bekleme süreleri, finansmana erişimde ciddi sorunlar yaratıyor. Sanayici hem nakit akışında sıkıntı yaşıyor hem de kur riski karşısında daha kırılgan hale geliyor. İş dünyası, bankaların uyguladığı ek maliyetlerin denetlenmesini, teminat oranlarına sınır getirilmesini ve reeskont kredilerinde tahsis sürecinin hızlandırılmasını talep ediyor.
