Türkiye hazır giyim sektörü, küresel ticarette son yılların en sert daralmalarından birini yaşıyor. 2022’den bu yana ihracatta ivme kaybı yaşayan sektör, 35 yıl aradan sonra dünya pazarında yüzde 3’ün altına, 30 yıl sonra da AB pazarında yüzde 5’in altına düştü. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Narbay, taleplerin karşılanmaması halinde üretimlerin yurtdışına kayacağını vurguladı: “Kaybeden ülkemiz olacak.”
Küresel Payda Alarm
1990’da dünya hazır giyim ticaretinde yüzde 3 barajını aşan Türkiye, 2025’in ilk yarısı itibarıyla yüzde 2,96’ya geriledi. Son 15 yılda ortalama yüzde 3,67 paya sahip olan sektörün böylesine sert düşüşü, 30 yıl aradan sonra AB pazarında da görülüyor. AB’deki pay yüzde 4,65’e kadar düştü. Narbay, “Dünya yüzde 6 büyürken biz yüzde 6,5 küçüldük, ihracatı gerileyen tek ülke olduk” sözleriyle tabloyu özetledi.
Maliyet Baskısı ve Rekabet Kaybı
- TGSD’ye göre gerilemenin temel sebepleri;
- Yüksek faiz ve baskılanmış kur politikası,
- Artan üretim maliyetleri,
- Jeopolitik risklerle kaybedilen pazarlar,
- İthalattaki hızlı yükseliş.
Narbay, “İthalat içeride üretmekten ucuz hale geldi. Sektör iki yıldır zararına üretim yapıyor” dedi. 2022–2025 arasında maliyetler %25,8 artarken, fiyatlara yalnızca %9,6 zam yapılabildi.
İstihdamda Büyük Kayıp
- Hazır giyimde daralma, istihdama da sert darbe vurdu.
- 2025’in ilk yarısında sektörde 33 bin 724, tekstilde ise 22 bin 116 kişi işini kaybetti.
- Toplamda 55 bin 840 kişi istihdamdan çıktı.
- Aynı dönemde 3 binin üzerinde şirket kapandı.
- Yıl sonunda hazır giyim istihdamının 520 binli seviyelere düşmesi bekleniyor.
- Narbay, ihracatta 1 milyar dolarlık kaybın, istihdamda her yıl 31 bin 500 kişilik azalma anlamına geldiğini vurguladı.
Yurtdışına Taşınma Riski
Sektör oyuncuları, artan maliyetler ve daralan talep nedeniyle yurtdışında yatırım arayışına yöneliyor. Uluslararası alıcıların da üreticilere “fason üretimi ülke dışında yapın” baskısı yaptığı belirtiliyor. Narbay, “Eğer bu gidişat sürerse üretim Türkiye dışına kayacak” uyarısında bulundu. TGSD Eş Başkanı Dr. Ümit Özüren, yüksek faiz politikasını eleştirerek, “İlaç olacak politika zehre dönüştü. Kısa vadeli destek gelmezse her yıl 2-3 milyar dolar kayıp yaşanacak” dedi. Özüren ayrıca ekim ayında düzenlenecek 18. İstanbul Hazır Giyim Konferansı’nda sektörün geleceğini şekillendirecek ‘Türk Hazır Giyim Strateji Belgesi’ ve **‘Ufuk 2040 Planı’**nı açıklayacaklarını söyledi.
Sektörün 10 Talebi
TGSD’nin hükümete sunduğu çözüm önerileri arasında öne çıkan başlıklar şunlar:
- Kurun enflasyonla uyumlu hale getirilmesi
- Uzun vadeli, düşük faizli kredi desteği
- İşçi ve asgari ücret desteklerinin artırılması
- Eximbank ve KGF kaynaklarının güçlendirilmesi
- GES yatırımlarında ruhsat kolaylığı
- Ölçek büyütmeye yönelik teşvikler
- Mikro ihracat ve lojistik maliyetlerinde kolaylık
- EYT sonrası iş gücü kayıplarının telafisi
- Ev kadınları için SGK prim muafiyeti
- Kreş yatırımlarının yaygınlaştırılması
