Küresel piyasalarda gözler yeniden emtiaya çevrildi. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine başlaması, arz kısıtları ve jeopolitik riskler, emtia fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasını tetikleyebilir. Uzmanlar, 1970’ler ve 2000’lerde yaşanan süper döngülere benzer şekilde, emtia piyasalarının uzun vadeli bir yükseliş trendine girebileceği görüşünde birleşiyor.
Fed’in Hamlesi Yükselişi Ateşledi
Geçtiğimiz haftalarda Fed’in faiz indirimine gitmesi, yatırımcıların yeniden emtiaya yönelmesini sağladı. Gevşeyen para politikaları, talebi artırırken emtia piyasalarında güvenli liman algısını da güçlendiriyor.
- CRB Endeksi: Son bir yılda %11 arttı
- GSCI Endeksi: Yıllık bazda %2,4 yükseldi
- LME Endeksi: Yılbaşından bu yana %10 prim yaptı
- Değerli metaller: %40’ın üzerinde değer kazandı
Arzda Daralma, Yatırımlarda Durgunluk
Emtia arzındaki kırılganlıklar fiyatların yükselmesinde en önemli etkenlerden biri.
- Bakır üretiminin %40’tan fazlası Şili ve Peru’da
- Demir cevherinin yarısı Avustralya ve Brezilya’dan sağlanıyor
- Cevher tenörlerinin düşmesi, sermaye maliyetlerinin artması ve lojistik sorunlar arzı kısıtlıyor
Bu tablo, kritik madenlerin küresel ölçekte az sayıda bölgede yoğunlaşmasının yarattığı jeopolitik risk primini daha da artırıyor.
Talep Cephesi Güçlü: Elektrifikasyon ve Karbonsuzlaştırma
Talep tarafında ise elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji yatırımları ve karbonsuzlaştırma süreci ön plana çıkıyor. Özellikle bakır, alüminyum, lityum, kobalt ve nadir toprak elementleri için önümüzdeki 10 yılda ciddi bir talep artışı bekleniyor. Bakırda 2035’e kadar %30’luk arz açığı oluşabileceği tahmin ediliyor. Ayrıca artan askeri harcamalar, savunma sanayinde kullanılan nikel, alüminyum ve nadir elementlere talebi güçlendiriyor. Tarımsal ürünlerde ise iklim değişikliği kaynaklı kuraklık ve aşırı hava olayları fiyatları yukarı yönlü baskılıyor.
Yatırımcılar İçin Alternatif: Dolarsızlaşma ve Altın Talebi
Doların rezerv para olarak gücünün sorgulanmaya başlamasıyla birlikte, birçok ülke ticarette dolardan uzaklaşmaya çalışıyor. Bu da altın ve diğer istikrarlı emtialara olan talebi artırıyor. Altının uzun vadede stratejik konumunu güçlendirmesi bekleniyor.
- Küreselleşmenin gerilemesi
- Jeopolitik gerginlikler ve savunma harcamalarının artışı
- Karbonsuzlaştırma ve enerji dönüşümü
- Dolarsızlaşma eğilimi
- İklim değişikliğinin tarım ürünleri üzerindeki etkisi
Emtia piyasalarında kısa vadeli hareketlerin ötesinde, yapısal ve küresel faktörlerin desteklediği uzun soluklu bir yükseliş dönemi yaklaşıyor olabilir. Enerjiden metallere, tarımdan değerli metallere kadar geniş bir alanda süper döngü ihtimali, yatırımcıların radarına yeniden girdi.
