Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), küresel ekonomide artan belirsizlikler ve jeopolitik riskler nedeniyle büyüme beklentilerini aşağı yönlü güncellemeye hazırlanıyor. Banka, özellikle Orta Doğu'da devam eden çatışmaların enerji ve gıda fiyatları üzerindeki etkilerinin enflasyon baskısını artırdığını belirtirken, hükümetlerin yükselen borçlanma maliyetleri nedeniyle mali hareket alanlarının giderek daraldığı uyarısında bulundu.
EBRD'den ekonomilere temkinli mesaj
EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso, bankanın Letonya'nın başkenti Riga'da gerçekleştirilecek yıllık toplantısı öncesinde yaptığı değerlendirmelerde, son yıllarda gelişmekte olan ekonomilerin peş peşe gelen küresel krizlerle mücadele ettiğini söyledi. COVID-19 pandemisi, Rusya-Ukrayna savaşı ve son olarak Orta Doğu'da yaşanan gerilimlerin ekonomik görünüm üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Renaud-Basso, ülkelerin yeni risklere karşı daha sınırlı mali imkanlarla karşı karşıya kaldığını ifade etti.
Büyüme tahminleri aşağı çekilecek
Renaud-Basso, EBRD'nin yayımlayacağı yeni ekonomik görünüm raporunda büyüme beklentilerinin aşağı yönlü revize edileceğini açıkladı. Revizyonun ayrıntıları henüz paylaşılmasa da küresel ekonomideki yavaşlama eğilimi ve artan jeopolitik risklerin bu karar üzerinde etkili olduğu değerlendiriliyor.
EBRD, şubat ayında yayımladığı tahminlerde faaliyet gösterdiği 41 ülke için 2026 yılı büyüme beklentisini yüzde 3,6, 2027 yılı beklentisini ise yüzde 3,7 olarak açıklamıştı. Yeni raporda bu oranların daha düşük seviyelere çekilmesi bekleniyor.
Enflasyon beklentileri yükseliyor
Banka, büyüme tahminlerini aşağı yönlü güncellerken enflasyon beklentilerini ise yukarı yönlü revize etmeye hazırlanıyor. Özellikle enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler ve küresel tedarik zincirlerinde oluşabilecek yeni aksaklıkların fiyat baskılarını artırabileceği belirtiliyor.
Renaud-Basso, Orta Doğu'da devam eden çatışmaların enerji fiyatlarını yukarı çektiğine dikkat çekerek, olası gübre arzı sorunlarının da tarım üretimi ve gıda fiyatları üzerinde yeni baskılar oluşturabileceğini vurguladı.
Devlet destekleri hedefli olmalı
EBRD Başkanı, ekonomik zorluklarla mücadele eden ülkelerde uygulanacak destek programlarının kapsamına ilişkin de önemli değerlendirmelerde bulundu. Hükümetlerin geniş kitleleri kapsayan maliyetli destek paketleri yerine, en fazla etkilenen kesimlere yönelik hedefli uygulamalara yönelmesi gerektiğini belirtti.
Artan faiz oranları ve yükselen borçlanma maliyetlerinin kamu maliyesi üzerindeki yükü artırdığını ifade eden Renaud-Basso, birçok ülkenin geçmiş yıllara göre daha dar bir mali alana sahip olduğunu söyledi.
Borçlanma maliyetleri baskı yaratıyor
Son dönemde küresel faiz oranlarının yüksek seyretmesi, gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimini zorlaştırıyor. EBRD'ye göre artan borçlanma maliyetleri, hükümetlerin ekonomik destek programları uygulama kapasitesini sınırlayan en önemli unsurlardan biri haline geldi.
Uzmanlar, kamu harcamalarının sürdürülebilirliği açısından mali disiplinin önem kazandığını, bu nedenle ülkelerin bütçe kaynaklarını daha verimli kullanmak zorunda kalabileceğini belirtiyor.
Jeopolitik riskler ekonomik görünümü etkiliyor
EBRD'nin değerlendirmeleri, küresel ekonominin yalnızca ekonomik göstergelerle değil jeopolitik gelişmelerle de şekillendiğini ortaya koyuyor. Özellikle enerji arzı, emtia fiyatları ve ticaret yolları üzerindeki risklerin önümüzdeki dönemde büyüme ve enflasyon görünümünü etkilemeye devam etmesi bekleniyor.
Bankanın bu hafta yayımlayacağı güncel ekonomik görünüm raporu, yatırımcılar ve politika yapıcılar tarafından yakından takip edilecek.
