Türkiye’de çiğ süt üretimi 2025 yılında düşüş gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2024 yılında 22 milyon 487 bin 757 ton olarak tahmin edilen üretim, 2025’te yüzde 4,9 azalarak 21 milyon 379 bin 88 tona geriledi. Veriler, süt üretiminde tüm hayvan türlerinde düşüş yaşandığını ortaya koydu.
Tüm Hayvan Türlerinde Üretim Azaldı
2025 yılında çiğ süt üretimi hayvan türlerine göre şu şekilde geriledi:
- İnek sütü: Yüzde 4,0 azalış
- Manda sütü: Yüzde 33,0 azalış
- Koyun sütü: Yüzde 11,9 azalış
- Keçi sütü: Yüzde 29,8 azalış
Özellikle manda ve keçi sütündeki sert düşüşler dikkat çekerken, genel üretim yapısında inek sütü ağırlığını korudu.
İnek Sütü Üretimde Belirleyici Olmayı Sürdürdü
2025 yılı itibarıyla çiğ süt üretiminin dağılımı:
- İnek sütü: Yüzde 94,5
- Koyun sütü: Yüzde 3,7
- Keçi sütü: Yüzde 1,6
- Manda sütü: Yüzde 0,2
Bu dağılım, Türkiye’de süt üretiminin büyük ölçüde büyükbaş hayvancılığa dayandığını bir kez daha ortaya koydu.
Sütün Büyük Bölümü Sanayiye Gidiyor
Üretilen çiğ sütün kullanım alanlarına bakıldığında:
- Yüzde 60,9’u süt toplama merkezleri ve işleme tesislerine gönderildi
- Yüzde 17,1’i doğrudan tüketiciye veya ticari kanallara satıldı
- Yüzde 14,1’i süt ürünleri üretiminde kullanıldı
Bu veriler, süt üretiminin büyük kısmının sanayiye yönlendirildiğini gösterdi.
Diğer Kullanım Alanları ve Kayıplar
Çiğ sütün diğer kullanım alanları ise şöyle dağıldı:
- Yüzde 4,8’i hayvan besleme amacıyla kullanıldı
- Yüzde 1’i hane içinde tüketildi veya ücretsiz dağıtıldı
- Yüzde 0,1’i üretim sürecinde kayba uğradı
- Yüzde 2’sinin kullanım alanı belirlenemedi
Bu tablo, üretim zincirinde kayıpların sınırlı olduğunu ancak kayıt dışı kullanımın da belirli bir paya sahip olduğunu gösterdi.
Veri Toplama Yönteminde Yeni Sistem
Süt üretim verilerinin hesaplanma yöntemi de değişim gösterdi. 2020 yılına kadar Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hayvan sayıları ve verim katsayılarına dayalı hesaplamaları kullanılırken, 2020 sonrası süreçte:
- Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yürütülen
- Tarımsal İşletmelerde Hayvansal Üretim Araştırması (TİHA)
kapsamında 40 binden fazla işletmeden elde edilen veriler esas alınıyor.
Üretimde Gerileme, Yapısal Baskılar Sürüyor
2025 yılı verileri, Türkiye’de çiğ süt üretiminin gerileme eğilimine girdiğini gösteriyor. Tüm hayvan türlerinde görülen düşüş, maliyet artışları, yem fiyatları ve üretim koşullarına bağlı yapısal sorunların sektörü etkilemeye devam ettiğine işaret ediyor. Özellikle küçükbaş ve manda sütündeki sert düşüşler, üretim çeşitliliği açısından dikkatle izlenmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.
