Uluslararası finans çevrelerinin yakından takip ettiği gri liste sürecinde Türkiye açısından kritik bir eşik aşılmak üzere. Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından yürütülen 5. Tur Karşılıklı Değerlendirme sürecinde sona yaklaşılırken, Türkiye’nin yeniden gri listeye girme ihtimalinin oldukça düşük olduğu değerlendiriliyor.
Değerlendirme Sürecinde Son Viraj
FATF’ın Kasım ayında başlattığı beşinci tur değerlendirme süreci, teknik analiz ve saha incelemelerinin tamamlanmasıyla kritik aşamaya geldi. Sürecin tamamlanmasının ardından Türkiye’nin uluslararası finansal sistemdeki konumuna ilişkin nihai kararın Haziran ayında açıklanması bekleniyor. Uzmanlara göre mevcut tablo, Türkiye’nin bu süreci pozitif tamamlayacağına işaret ediyor.
Yerinde İncelemelerden Olumlu Sinyal
Değerlendirme sürecinin en kritik ayağını oluşturan yerinde incelemelerde, kamu kurumları ve finans sektörü temsilcileriyle kapsamlı temaslar gerçekleştirildi. Heyet;
- Mali istihbarat üretimi
- Soruşturma ve kovuşturma süreçleri
- Finansal kuruluşların uyum mekanizmaları
- Kurumlar arası iş birliği
başlıklarında detaylı analiz yaptı.
İlk izlenimlere göre, Türkiye’nin uygulama kapasitesinde önemli bir eksiklik tespit edilmedi ve genel değerlendirme olumlu yönde şekillendi.
Gri Listeden Çıkışın Ardından Güçlü Reform Süreci
Türkiye, daha önce teknik uyum ve uygulama eksiklikleri nedeniyle FATF gri listesine alınmış, ancak yapılan kapsamlı reformların ardından Şubat 2024’te listeden çıkarılmıştı. Bu süreçte:
- MASAK’ın yetkileri genişletildi
- İdari yaptırımlar güçlendirildi
- Terör finansmanına karşı varlık dondurma mekanizmaları devreye alındı
- Yargı süreçlerinde uzmanlaşma artırıldı
Bu adımlar, Türkiye’nin mali suçlarla mücadelede kurumsal kapasitesini önemli ölçüde yukarı taşıdı.
Teknik Uyumda Belirgin İyileşme
Son değerlendirmelerde Türkiye’nin teknik uyum performansında dikkat çekici bir iyileşme sağlandı. Önceki dönemde sınırlı ve uyumsuz alanlar bulunurken, güncel tabloda uyumsuzluk ortadan kalktı ve büyük ölçüde uyum sağlanan alanların sayısı belirgin şekilde arttı. Bu gelişme, Türkiye’nin yalnızca mevzuat değil, uygulama tarafında da ilerleme kaydettiğini ortaya koyuyor.
FATF Yaklaşımı Değişti: Artık Uygulama Ön Planda
Yeni dönemde FATF değerlendirmelerinde sadece yasal düzenlemeler değil, bu düzenlemelerin sahadaki etkinliği belirleyici oluyor.
Bu kapsamda Türkiye’nin:
- Mali istihbarat kapasitesini artırması
- Soruşturma süreçlerini hızlandırması
- Finans sektöründe uyum kültürünü güçlendirmesi
pozitif ayrışmasını sağlayan temel unsurlar arasında yer alıyor.
Kamu ve Özel Sektör Eşgüdümü Öne Çıkıyor
Değerlendirme sürecinde yalnızca kamu kurumları değil, bankalar, sigorta şirketleri, aracı kurumlar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları da sürece dahil edildi. Bu geniş katılım, Türkiye’nin finansal sistem genelinde uyum kapasitesini güçlendirdiğini gösteren önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor.
Gözler Haziran’daki Kritik Kararda
FATF değerlendirme raporunun tamamlanmasının ardından nihai karar Haziran ayında yapılacak Genel Kurul’da netleşecek. Uzmanlar, Türkiye’nin son yıllarda attığı yapısal adımlar ve elde edilen kazanımlar doğrultusunda sürecin olumlu sonuçlanmasının güçlü bir ihtimal olduğuna dikkat çekiyor.
Genel Değerlendirme: Risk Azaldı, Güven Artabilir
Mevcut göstergeler, Türkiye’nin yeniden gri listeye girme riskinin önemli ölçüde azaldığını ortaya koyuyor. Bu durumun:
- Uluslararası yatırımcı güveni
- Finansal piyasalar
- Dış finansman erişimi
üzerinde olumlu etkiler yaratması bekleniyor.
