Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin Enerji Hesapları verilerini yayımladı. Açıklanan verilere göre Türkiye'de toplam enerji akışları geçen yıl 20 bin 164 petajul olarak hesaplandı. Enerji kullanımında ekonomik faaliyetler başı çekerken, imalat sanayi enerji tüketiminde en büyük paya sahip sektör oldu. Nihai enerji tüketiminde ise petrol ürünleri açık ara ilk sırada yer aldı.
Veriler, Türkiye ekonomisinin üretim ve sanayi odaklı enerji tüketim yapısını ortaya koyarken, enerji kullanımının büyük bölümünün ekonomik faaliyetlerden kaynaklandığını gösterdi. Hanehalklarının enerji tüketimindeki payı önemli seviyede kalırken, enerji ürünleri toplam enerji kaynakları içerisinde en büyük payı aldı.
Toplam Enerji Akışları 20 Bin Petajulu Aştı
TÜİK'in fiziksel enerji akış hesaplarına göre 2024 yılında Türkiye'deki toplam enerji akışları 20 bin 164 petajul seviyesine ulaştı.
Toplam fiziksel enerji kaynakları içerisinde enerji ürünleri yüzde 52,8 ile en büyük payı oluşturdu. Enerji artıklarının payı yüzde 36,1 olurken, doğal enerji girdilerinin oranı ise yüzde 11,1 olarak hesaplandı.
Bu tablo, enerji sisteminde üretim ve tüketim süreçlerinden kaynaklanan enerji dönüşümlerinin önemli bir yer tuttuğunu ortaya koydu.
Enerjinin Yarısından Fazlası Ekonomik Faaliyetlerde Kullanıldı
Enerji kullanımının dağılımına bakıldığında ekonomik faaliyetlerin toplam kullanım içerisindeki ağırlığı dikkat çekti.
2024 yılında toplam fiziksel enerjinin yüzde 51,7'si ekonomik faaliyetler tarafından kullanıldı. Hanehalklarının toplam enerji kullanımındaki payı ise yüzde 9,3 olarak gerçekleşti.
Kalan bölüm ise enerji dönüşüm süreçleri, kayıplar ve çeşitli enerji akışları içerisinde değerlendirildi.
Uzmanlar, ekonomik faaliyetlerin enerji tüketimindeki yüksek payının Türkiye'nin üretim ve sanayi merkezli büyüme yapısıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor.
İmalat Sanayi İlk Sırada Yer Aldı
Ekonomik faaliyetler içerisinde en fazla enerji kullanan sektör imalat sanayi oldu.
Toplam enerji kullanımının ekonomik faaliyetlere göre dağılımında imalat sanayinin payı yüzde 39,7 olarak hesaplandı. Bu oran, sanayi sektörünün Türkiye'nin enerji talebindeki belirleyici rolünü bir kez daha ortaya koydu.
Enerji yoğun üretim süreçleri nedeniyle sanayi kuruluşları enerji tüketiminde lider konumunu korurken, ticaret, hizmet ve ulaştırma sektörleri de önemli paya sahip olmaya devam etti.
Nihai Enerji Kullanımı 5 Bin 727 Petajul Oldu
Verilere göre enerji ürünlerinin nihai kullanımı 2024 yılında 5 bin 727 petajul seviyesinde gerçekleşti.
Nihai enerji tüketiminde hanehalkları yüzde 32,7 ile ilk sırada yer aldı. İmalat sanayi yüzde 31,1 ile ikinci sıraya yerleşirken, ticaret, hizmetler ve ulaştırma sektörü yüzde 23,5'lik payla üçüncü sırada bulundu.
Bu tablo, enerji kullanımının yalnızca üretim alanlarında değil günlük yaşam ve hizmet sektörlerinde de yoğun şekilde sürdüğünü gösterdi.
Petrol Ürünleri Enerji Tüketiminde Liderliğini Korudu
Türkiye'de nihai enerji kullanımında en büyük payı petrol ürünleri aldı.
2024 yılında nihai enerji tüketiminin yüzde 41,9'u petrol ürünlerinden oluştu. Petrol ürünlerini yüzde 22,4 ile elektrik ve yüzde 22 ile doğal gaz takip etti.
Kömür ürünlerinin payı yüzde 7,7 olurken, ısı enerjisinin payı yüzde 4,6, diğer enerji ürünlerinin payı ise yüzde 1,4 olarak hesaplandı.
Özellikle ulaştırma sektörünün yüksek enerji ihtiyacı nedeniyle petrol ürünleri enerji tüketiminde lider konumunu korumaya devam etti.
Enerji Dönüşümünde Sanayi ve Ulaştırma Belirleyici
Enerji verileri, Türkiye'nin enerji talebinde sanayi üretimi ve ulaştırma faaliyetlerinin belirleyici olmaya devam ettiğini ortaya koydu. Uzmanlar, enerji verimliliği yatırımları, yenilenebilir enerji projeleri ve enerji dönüşüm politikalarının önümüzdeki yıllarda enerji kullanım kompozisyonunda önemli değişiklikler yaratabileceğini belirtiyor.
Özellikle elektrikleşme sürecinin hızlanması ve yenilenebilir kaynakların payının artmasıyla birlikte enerji tüketim alışkanlıklarında dönüşüm yaşanabileceği ifade ediliyor.
Enerji Politikaları Açısından Kritik Veriler
2024 yılı enerji hesapları, Türkiye'nin enerji güvenliği, enerji verimliliği ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından önemli göstergeler sunuyor. Enerji talebinin büyük bölümünün ekonomik faaliyetlerden kaynaklanması, üretimde verimlilik odaklı enerji politikalarının önemini artırırken, enerji ithalatı ve kaynak çeşitliliği konularını da gündemde tutuyor.
Önümüzdeki dönemde yenilenebilir enerji yatırımları ve enerji verimliliği uygulamalarının enerji tüketim yapısındaki değişime yön vermesi bekleniyor.
