Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan veriler, ağustos ayında küresel gıda fiyatlarının büyük ölçüde durağan seyrettiğini ortaya koydu. Ancak Türkiye’de tablo farklı oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, aynı dönemde gıda fiyatları aylık bazda %3,02, yıllık bazda ise %33,28 artış gösterdi. Bu durum, Türkiye’nin gıda enflasyonunun küresel trendlerden keskin biçimde ayrıştığını ortaya koydu.
Küresel Fiyat Endeksi Yatay Seyretti
FAO’nun tahıl, bitkisel yağ, süt ürünleri, et ve şeker fiyatlarını ölçen küresel gıda fiyat endeksi, ağustosta 130,1 seviyesine yükseldi. Temmuz endeksi ise 130’a revize edildi.
- Bitkisel yağ fiyatları: Yüzde 1,4 artışla son üç yılın zirvesine çıktı.
- Tahıl fiyatları: Yüzde 0,8 düştü; özellikle buğday fiyatları, Avrupa Birliği ve Rusya’daki bol hasat sayesinde geriledi.
- Et fiyatları: Çin ve ABD’deki talep nedeniyle yüzde 0,6 artarak rekor seviyeye ulaştı.
- Süt ürünleri: Zayıf Asya talebi nedeniyle yüzde 1,3 düştü.
- Şeker fiyatları: Yüzde 0,2 oranında sınırlı bir artış kaydetti.
Bu tablo, küresel ölçekte gıda fiyatlarının birbirini dengeleyen kalemler sayesinde durağan bir seyir izlediğini gösteriyor.
Türkiye’de Yükseliş Hız Kesmedi
Türkiye’de ise tablo farklı. TÜİK verilerine göre, ağustosta gıda fiyatları bir önceki aya göre yüzde 3,02, yıllık bazda ise yüzde 33,28 arttı. Ayrıca Türk-İş’in mutfak enflasyonu araştırması da benzer bir tablo ortaya koydu. Buna göre, ağustosta mutfak enflasyonu aylık bazda yüzde 2,64, yıllık bazda ise yüzde 41,46 oldu. Ekonomistler, küresel fiyatların yatay seyretmesine rağmen Türkiye’de gıda fiyatlarının hızla artmasının; kur etkisi, tarımsal üretim maliyetlerindeki yükseliş ve iç piyasa dinamikleri ile bağlantılı olduğuna işaret ediyor. Bu ayrışmanın, önümüzdeki dönemde hane halkı bütçelerine daha fazla baskı yapabileceği belirtiliyor.
FAO’nun verileri, dünyada gıda fiyatlarının dengede seyrettiğini ortaya koyarken, Türkiye’deki artış ivmesi gıda enflasyonunun yapısal sorunlara işaret ettiğini gösteriyor. Küresel durağanlığa rağmen Türkiye’de fiyatların yükselişini sürdürmesi, gıda tedarik zinciri ve maliyet yönetimi politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
