Türkiye ile Endonezya arasında son yıllarda hız kazanan diplomatik temaslar, ekonomik iş birliklerine güçlü bir şekilde yansıdı. Ocak–Ağustos 2025 döneminde Türkiye’nin Endonezya’ya ihracatı yüzde 56,5 artışla 317,4 milyon dolara ulaştı. İki ülke, ticarette 10 milyar dolar hedefi için somut adımlar atıyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye’nin Endonezya’ya ihracatında en fazla payı madencilik ürünleri aldı. Bu alanda yılın ilk 8 ayında 56,2 milyon dolarlık satış gerçekleşirken, hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar 33,7 milyon dolarlık ihracatla ikinci sırada yer aldı. Tütün 22,6 milyon dolar, kimyevi maddeler 22,2 milyon dolar, makine ve aksamları ise 19,3 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaştı. En yüksek artış madencilikte görülürken, tütün ve çelik ihracatındaki sıçramalar da dikkat çekti. İller bazında ise Ankara, 140,7 milyon dolarla Endonezya’ya en çok ihracat yapan şehir oldu.
Diplomatik Temaslar Ekonomiye Yansıdı
İki ülke arasındaki ilişkiler, son dönemde üst düzey ziyaretlerle ivme kazandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’yu Ankara’da ağırlaması ve yapılan ortak açıklamalar, stratejik iş birliği vurgusunu öne çıkardı. Erdoğan, Endonezya’nın Filistin meselesindeki tutumunu takdirle karşıladıklarını belirterek, Gazze’nin yeniden inşasında birlikte çalışacaklarını ifade etti. Subianto ise “İslam dünyasında pozitif bir güç olma” vizyonunu paylaştı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da geçtiğimiz aylarda Endonezya Bağımsızlık Günü resepsiyonunda, özellikle askeri ve savunma sanayisinde iki ülkenin önemli mesafe kaydettiğini açıkladı.
75 Yıllık Diplomatik İlişkilere Yeni Vizyon
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Endonezya İş Konseyi Başkanı Doğan Karadeniz, bu yıl iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 75’inci yılına girildiğini hatırlattı. Karadeniz, savunma sanayisi, enerji ve altyapı gibi stratejik alanlarda hayata geçirilen projelerin ticari ilişkilerde kalıcı bir temel oluşturduğunu söyledi. Karadeniz ayrıca, Türkiye’nin “Yeniden Asya Girişimi” ve Ticaret Bakanlığı’nın “Uzak Ülkeler Stratejisi” kapsamında Endonezya’nın öncelikli ülkelerden biri olduğunu vurguladı. Bu çerçevede 48 adet KAAN savaş uçağının satışına yönelik mutabakat zaptının, ilişkilerin stratejik boyutunu güçlendirdiğini kaydetti.
Ticarette 10 Milyar Dolar Hedefi
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Subianto’nun görüşmelerinde, iki ülke arasındaki ticaret hacmi için 10 milyar dolarlık hedef belirlendi. Bu doğrultuda 2026’ya kadar Sınırlı Tercihli Ticaret Anlaşması’nın (PTA) imzalanması planlanıyor. Karadeniz, Türk iş dünyasının Endonezya’da daha etkin olmasını hedeflediklerini belirterek, savunma sanayisinin yanı sıra tarım teknolojileri, gıda işleme, sağlık, eğitim, turizm ve dijitalleşme gibi alanlarda büyük fırsatlar bulunduğunu söyledi. Endonezya’nın yeni başkenti Nusantara’nın inşası projesi de Türk mühendislik ve müteahhitlik firmaları için önemli bir pazar olarak öne çıkıyor.
Geleceğe Yönelik İş Birliği
Uzmanlara göre, küresel tedarik zincirlerindeki dönüşüm ve jeopolitik değişimler, Türkiye ile Endonezya arasındaki iş birliğini stratejik bir fırsata dönüştürüyor. DEİK, Türk iş insanlarını kısa vadeli projeler yerine uzun vadeli ortaklıklara yönelmeye davet ederken, iki ülkenin tamamlayıcı ekonomik yapılarının gelecekte kalıcı bir ortaklık zemini yaratacağı öngörülüyor.
