Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında uzun süredir gündemde olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için hazırlıklar hız kazandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmaların tamamlanması halinde, 2026 yılı içinde yeni sistemin hayata geçirilmesi ve emekliler hariç çalışanların maaşlarından her ay yüzde 3 oranında kesinti yapılması öngörülüyor. Yeni düzenlemenin, mevcut Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ve Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) yapısını dönüştürerek, zorunlu nitelikte ikinci basamak bir emeklilik sistemi oluşturması hedefleniyor. Hükümet, bu yolla uzun vadeli tasarrufların artırılmasını ve emeklilik döneminde gelir kaybının azaltılmasını amaçlıyor.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi nedir?
TES, çalışan, işveren ve devlet katkısına dayalı bir emeklilik modeli olarak planlanıyor. Mevcut OKS’nin gönüllülük esasına dayalı yapısı korunmayacak; sistem işveren katkısının da eklendiği zorunlu bir modele dönüştürülecek. Bu kapsamda bireysel emeklilik fonlarının yeniden yapılandırılması ve kesinti oranlarının sadeleştirilmesi de gündemde bulunuyor. Yeni sistemde çalışanların maaşlarından yapılacak kesintilerin yanı sıra işverenlerin de prim katkısı sağlaması öngörülüyor. Devlet katkısının ise sistemde kalıcılığı teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenmesi bekleniyor.
OKS ve BES’te değişiklik planı
TES ile birlikte OKS’nin mevcut haliyle sona erdirilmesi ve işveren katkısının zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. BES tarafında ise standart emeklilik yatırım fonlarının, katılımcılara daha yüksek getiri sağlayacak şekilde yeniden tasarlanması hedefleniyor. Ayrıca OKS katılımcılarının BES fonlarına erişiminin kolaylaştırılması da düzenleme başlıkları arasında yer alıyor.
Maaşlardan yüzde 3 kesinti yapılacak
Yeni sistem kapsamında çalışanların maaşlarından her ay yüzde 3 oranında kesinti yapılması öngörülüyor. Bu kesintinin mevcut prim yüklerine eklenmesi, çalışanların net gelirinde düşüşe yol açacak. Yapılan hesaplamalara göre:
- Yeni asgari ücret: 28.075 TL
- Açlık sınırı: 31.224 TL
- Asgari ücret, açlık sınırının 3.149 TL altında
- Yüzde 3 TES kesintisi sonrası net gelir yaklaşık 27.084 TL
Bu tablo, özellikle dar gelirli çalışanlar açısından yeni sistemin etkilerine yönelik tartışmaları artırıyor.
İşverenin prim yükü de artacak
TES, işverenler açısından da ek maliyet anlamına geliyor. Halihazırda SGK ve işsizlik sigortası primlerinin toplam oranı yüzde 37,75 seviyesinde bulunurken, Ocak 2026 itibarıyla bu oranın yüzde 38,75’e yükseltildiği belirtiliyor. TES kapsamında işçi ve işveren payı olarak toplam yüzde 6’lık ek prim yükünün devreye girmesi halinde, toplam prim oranının yüzde 44,75 seviyesine kadar çıkabileceği ifade ediliyor.
Tartışmalar sürüyor
Tasarrufların artırılması ve emeklilik sisteminin güçlendirilmesi hedefiyle hazırlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların net gelirinde yaratacağı düşüş ve işveren üzerindeki mali yük nedeniyle eleştiriliyor. Ekonomi çevreleri, sistemin uygulanabilirliği, gelir dağılımına etkisi ve mevcut emeklilik yapısıyla uyumu konusunda kapsamlı bir etki analizine ihtiyaç olduğuna dikkat çekiyor.
