TEPAV raporu: Yabancı sermayeli şirketlerde İran ortaklı girişimler ilk sırada

TEPAV’ın yayımladığı Doğrudan Yatırımlar Bülteni’ne göre Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirketlerin sayısı artarken, ülke bazlı dağılımda İran ortaklı girişimler ilk sıradaki yerini korudu. Aynı dönemde doğrudan yatırımlarda net sermaye çıkışı yaşandığı bildirildi

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) yayımladığı Doğrudan Yatırımlar Bülteni’nin 2025 yılı dördüncü çeyrek verileri, Türkiye’de yabancı sermaye hareketlerine ilişkin önemli gelişmeleri ortaya koydu. Rapora göre Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirketlerin sayısı artarken ülke bazlı dağılımda İran ortaklı girişimler ilk sıradaki yerini korudu. Aynı dönemde doğrudan yatırımlarda net sermaye çıkışı yaşanması dikkat çekti.

Doğrudan Yatırımlarda Net Sermaye Çıkışı

Bültene göre 2025 yılının son çeyreğinde Türkiye’de doğrudan yatırımlarda net 0,9 milyar dolarlık sermaye çıkışı gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı döneminde Türkiye’ye 1,5 milyar dolarlık net doğrudan yatırım girişi kaydedilmişti. Bu dönemde Türkiye’ye yönelik doğrudan yatırım girişleri 1,8 milyar dolar olarak hesaplanırken Türkiye’den yurt dışına yapılan doğrudan yatırımlar 2,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Gayrimenkul kaynaklı sermaye hareketleri de hesaba katıldığında toplam doğrudan yatırım hareketlerinin net 1,7 milyar dolarlık çıkış yönünde olduğu belirlendi.

Yabancılara Konut Satışında Sınırlı Gerileme

2025 yılının dördüncü çeyreğinde yabancılara yapılan konut satışlarında sınırlı bir düşüş yaşandı. Bu dönemde yabancılara satılan konut sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 azalarak 6 bin 590’a geriledi. Satışların büyük bölümü İstanbul ve Antalya’da gerçekleşti. Konut satışlarının yüzde 37,1’i İstanbul’da yapılırken yüzde 33,1’i Antalya’da gerçekleşti. Uyruklara göre değerlendirildiğinde Rusya vatandaşları 1129 konutla ilk sırada yer aldı. İran vatandaşları 551 konutla ikinci sırada bulunurken Ukrayna vatandaşları 523 konutla üçüncü sırada yer aldı.

Yabancı Yatırımlar İmalat ve Ticarette Yoğunlaşıyor

Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların sektörel dağılımında imalat ve ticaret sektörleri öne çıktı. Verilere göre yatırımların yüzde 56,5’i imalat ile toptan ve perakende ticaret sektörlerinde yoğunlaştı. İmalat sektörü yüzde 35,6’lık payla ilk sırada yer alırken onu yüzde 20,9’luk payla toptan ve perakende ticaret sektörü takip etti. Ancak bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla her iki sektörde yapılan yatırımlarda gerileme olduğu kaydedildi.

Türkiye’ye En Fazla Yatırım Hollanda’dan

Ülke bazında incelendiğinde Türkiye’ye yapılan doğrudan yabancı yatırımların yüzde 17,8’inin Hollanda kaynaklı olduğu görüldü. Hollanda böylece Türkiye’ye en fazla yatırım yapan ülkeler arasında ilk sırada yer aldı. Aynı dönemde Fransa, Danimarka, İspanya ve Lüksemburg’un Türkiye’deki yatırımlarını önemli ölçüde artırdığı da raporda yer aldı.

İran Ortaklı Şirketler İlk Sırada

2025 yılının son çeyreğinde Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirketlerin sayısı yüzde 5,5 artış gösterdi. Ancak faaliyet alanlarının büyük bölümünde yeni kurulan şirket sayılarında gerileme yaşandığı dikkat çekti. Şirket türlerine göre incelendiğinde anonim şirketlerde bilgisayar programlama faaliyetleri öne çıkarken limited şirketlerde en fazla faaliyet gösterilen alan toptan ticaret oldu. Yabancı sermayeli şirketlerin ülke bazlı dağılımında ise İran ortaklı girişimler ilk sırada yer aldı. Bunun yanında Çin ve Pakistan dışındaki birçok ülkenin Türkiye’de kurduğu şirket sayısında düşüş yaşandığı belirtildi.

İstanbul Yabancı Yatırımların Merkezi

Yabancı sermayeli şirketlerin coğrafi dağılımında İstanbul’un ağırlığı devam etti. Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirketlerin yüzde 59,7’si İstanbul’da kuruldu. Yabancı yatırımcıların yoğun faaliyet gösterdiği şehirler arasında yer alan Antalya ve İzmir’de ise bu dönemde kurulan yeni şirket sayısında düşüş yaşandığı kaydedildi.

Türk Yatırımcıların Yurt Dışı Yatırımları Artıyor

Raporda dikkat çeken bir diğer gelişme ise Türk yatırımcıların yurt dışındaki yatırımlarındaki artış oldu. Özellikle gayrimenkul alanındaki yatırımların önemli ölçüde yükseldiği görüldü. 2025 yılı sonunda Türk yatırımcıların yurt dışı gayrimenkul yatırımlarının toplam büyüklüğü 2,5 milyar dolara ulaştı. Bu rakam son beş yılın ortalamasına göre yaklaşık on katlık bir artışa işaret ediyor. Yatırımların özellikle Hollanda, İspanya, İtalya, Özbekistan ve Romanya’ya yöneldiği görüldü. Hollanda’ya yapılan yatırımlar bir yıl içinde 209 milyon dolardan 432 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde İspanya’daki yatırımların 13,8 kat, İtalya’daki yatırımların 8,5 kat ve Özbekistan’daki yatırımların ise 1,8 kat arttığı belirtildi. Uzmanlara göre Avrupa ülkelerindeki “Altın Vize” programları ile Dubai’de sunulan vergi avantajları Türk yatırımcıların yurt dışı yatırımlarını artıran önemli faktörler arasında yer alıyor.

İLGİLİ HABERLER